главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ა...
Страницы (по 100 слов): 1 2 3 4 5 6 7
предыдущая • следующая
ა
a
არს ხმოვანი ასო, დადებული თავად ყოველთა ენათა ანბანსა შინა. ქართულად ასოსა ამას ზედა ქარაგმიანნი ლექსნი არიან ესენი: ა~დ - არამედ; ა~ნ - ამინ.
ამას ასოსა ზედა არიან ორნი მარცვალნი ზედდადებულნი ზმნათანი: აღ, აღმო; მდაბიურად: ა, ამო. ვითარ: აღვალ, აღმოვალ; აღვსწერ, აღმოვსწერ. გინა: ავალ, ამოვალ; ავსწერ, ამოვსწერ, არამედ სახელზმნათა შინა უკეთუ იპოვნების სხვა ღ, მაშინცა პირველი ღ სრულიად დაიტევების. მაგალითად: აღება (აღვიღებ), აღელვება (აღვაღელვებ), ამაღლება (აღვამაღლებ) და არა აღღება, აღღელვება, ანუ აღმაღლება და სხ. კუალად ითქმის: აექჳნ, აუარებდით ნაცულად აღექჳნ, აღუარებდით და სხ.
ა ბოლოდ სახელთა ხმარებული შესცულის მათ:
1. მდედრობითად, ვითარ მეფე - მეფა, ჭაბუკი - ჭაბუკა, იგი - იგია და სხ.
2. კნინობითად, ანუ შეურაცხებითად, უფრორე სათჳითოთა სახელთა. მაგალითად: დავით სარდალი, სოლომონ მდივანბეგი, ანუ მდედრობითნი: თამარ მეფე, მარიამ ბატონისშვილი და სხ. ამათ შინა ასო ა უხამს არს, ხოლო დავითა მზარეული, სოლომონა ხაბაზი, თამარა დალალი, მარიამა მექათმე და სხ. არიან კნინობითნი. ამისგან ჰსჩანს, რაოდენ უსაფუძველო არს ჰაზრი, რათა ასოჲთა განირჩეოდენ ნიადაგ მდედრობითნი სახელნი.
3. რომელთამე რთულთა სახელთა შინა ბოლოს ი შეიცულების ა-ზედა. მაგალითად: გველთევზა, ძაღლნიორა, ორცხობილა, ხარისთუალა და სხ.
ა? კითხჳთი მარცუალი, მდაბიურად ხომ? ли? (იოან. 21,15), გიყუარმეა? (ფსალ. 49,13), ვსჭამოა? ვსუაა? და სხ.
ა შემოკლებული ზმნისაგან არს, სახელთა და ზმნათა ბოლოს ხმარებული, უფრორე მდაბიურსა შინა საუბარსა, ვითარ სახლია, ქალაქია ნაცულად სახლი არს, ქალაქი არს; ანუ ცივია, თბილია ნაცულად ცივი არის, თბილი არის; კუალად ცივა, თბილა ნაცულად სიცივე არის, სითბო არის; ეგრეთვე: მოსულა, მომზადებულა, განსრულებულა და სხ. ნაცულად მოსრულ არს, მომზადებულ არს, განსრულებულ არს. ამის გამო ხმარებულ არს ლექსი აობა ნაცულად არსება.
აბაზანა
abazana
სააბანოვე დიდი ტასტი, таз, или подвижная ванна, употребляемая в банях.
აბაზი
abazi
ოთხი შაური, ან 40 ფული, 20 копейшник серебра.
აბანაკება
abanak’eba
აკარვება (შავთ. 73)
აბანო
abano
სახლი დასაბანელი (3 მეფ. 2,35 და შემდგომი; ვეფხისტ. 337 და 1375), баня, ს. ბაღნის, თ. ჰამამ [არაბ.].
აბანოზი
abanozi
(ხე) ეკალმუხა Эбенное дерево, растущее в Африке и Америке; ΄Έβανος, ΄Έβενος, Άμπανός, Άμπανόξυλον
აბბა
abba
სირიულად მამა (მარკ. 14,36; რომაელ. 8,15), Άbbâ, Άββας, Abbas, atis
აბგა
abga
მახალიკი, პატარა ხურჯინი, უფრორე აბრეშუმისგან ნაქსოვი, უნაგირის წინა კეხზედ გარდასაკიდი (ნახე ვაშკარანი), небольшая переметная сумка.
აბდარი
abdari
წყალთა მნე, ზედამდეგი მერწყულთა და მრეცხელთა უწმინდურთა ადგილთათა, смотритель над водоносами и профосами.
აბებრება
abebreba
კანის აბურცება, აშუპება დაწვისაგან, ожог
აბედი
abedi
გამოხარშული ხის სოკო, მსწრაფლ მომღები ცეცხლისა (ვეფხისტ. 1291), трут.
აბეზარი
abezari
მოუსვენარი, დაუდეგარი, შფოთი, თავისშემაწყენელი, несносный, беспокойный, докучливый.
აბეზარს მოსვლა
abezars mosvla
[соскучиться]
აბეკამაქი
abek’amaki
ბალახების გამონახადი არაყი (კარაბადინში), травник, спирт из трав.
აბეჩხარი
abechch’ari
ნავენახობი, გაოხრებული ვენახი, запущенный, необработанный виноградник.
აბეწულა
abets’ula
(ბალ.) კარაბადინში.
აბზინდა
abzinda
(ბალ.) ნახე აფსინთი, полынь.
აბზინდა
abzinda
თასმათა, ანუ ქსოვილთა რათმე შესაკრავი რკინის ბალთა, ეგრეთვე ფოლადისა, ვეცხლისა და სხ. საჩხულეტით ენითურთ, пряжка, застёжка.
აბი
abi
ქაშთაჯი, пилюля თ. ჰაბ [არაბ.].
აბლაბუდა
ablabuda
ბუდე, გინა ქსელი დედაზარდლისა, паутина.
აბრა
abra
ცოთი, გინა საჭარბავი, привесок для уравнения весов. თ. ჰაბრა.
აბრაგანი
abragani
არეკნება, ჩოგნისაგან ბურთის შეღმა აკურა, отталкивание мяча
აბრაკი
abrak’i
წურწუმა ალთაფა (ნახე სარწყულთან).
აბრამადი
abramadi
ნაზირი (ნახე ნაზირთან)
აბრამიანი
abramiani
ღვინის ბოღლიწო, თაფლითა ანუ შაქრით ზავებული, ამას გააკეთებენ ახალწელიწადს და შეინახვენ ვიდრე წინადღედმდე ნათლის ღებისა და მაშინ მიიღებენ.
აბრეშუმა
abreshuma
(ბალ.) ჭინჭარს შეეხვევა ეს ბალახი.
აბრეშუმი
abreshumi
ჭიჭნაური, шелк. სპარს. აბრეშუმ, თ. და ს. იფაქ.
აბურცება
aburtseba
აბებრება, ожог, обжог.
აბუტარაკი, აპუსტრაკი
abut’arak’i, ap’ust’rak’i
(ბალ.) შხამა ბალახი.
აბუჩი, აბუჩალაკი
abuchi, abuchalak’i
დაუპატიჟებელი და ძალადშევარდნილი სტუმარი, არაფრად მიჩნეული, гость незванный, или презренный.
აბჯარი
abjari
ზოგადი სახელი საჭურველთა და უფრორე ტანზედ საცმელთა ჯაჭუთა და მისათანათა ომსა შინა სახმართა. სახენი ამისნი იხილენ ლექსთა თანა ზუჩი და ჯავშანი (ვეფხისტ. 85, 222 და შემდგომი), доспех, броня, латы. თ. აბჯარ.
აბჯროსანი
abjrosani
აბჯრით მოსილი, ჩაჩნაგირი, латник.
აგარა
agara
საზაფხულო სადგური, дача, Άγρός, თ. იალაღ.
აგარაკი
agarak’i
დაბა, ანუ სახნავი, გინა სავენახე ადგილი (მატ. 13,24 და შემდეგი 27,7 და შემდეგი), село, поле. ს. აგარაკ.
აგდება
agdeba
(ავაგდებ) შეღმა შესროლა, вверх взбрасывать.
(ავიგდებ) განკიცხუა, გაქირდვა, осмеивать.
აგება
ageba
(ავაგებ) აღგება, აშენება (ვეფხისტ. 324), строить, созидать.
აცმა, გატარება ძაფისა ნემსის კურწში და მისთანანი, вдевать, продевать.
აგებულება
agebuleba
ცხოველთ შინაგანი შენობა, ანუ სტომაქი, телосложение, комплекция.
აგენნიტოს
agennit’os
აუგებელი, ანუ აუშობელი, Άγέννητος, нерождаемый (нерожденный).
აგერ
ager
აი, აჰა, ანუ აწის შემდეგი (ნახე ესერა), вот, вот уже.
აგვისტალი
agvist’ali
ნახე აღვისტალი.
აგვისტო
agvist’o
ქველთობისა, ანუ მარიალისა (ნახე ზოდიაქო), Август месяц, Αύγουστος.
აგორება
agoreba
(ავაგორებ, ავგორდები) აღმართში ატანა გორებით, встаскивать, вскатывать, ანუ ასლვა გორვით.
აგრე
agre
ეგრეთ, так.
აგრემც
agremts
მაინც, ანუ ნეტამც, так бы, хотя бы.
აგური
aguri
გამომწვარი ალიზი, кирпич. ს. ქარფიჩ.
ადამანტი
adamant’i
ნახე ადამასი (შავთ. 80).
ადამასი, ადამანტი
adamasi, adamant’i
ალმასი (იერემ. 17,1; ამოს. 7,7), Адамант, алмаз, Άδάμας, διαμάντι.
ადამიანი
adamiani
ადამის ტომი, ე.ი. კაცი.
ადგილი
adgili
სივრცე დასატევნელი, ანუ შეცვლილი რისგანმე, გინა [დაჩნეული] (ფსალ. 23,3 და 36,10 და შემდეგი; ლუკ. 2,7 და 11,1), место, დაჩნეული - ადგიდ, ადგილად, ადგილს (ოსე. 5,15), на место.
ადვილი
advili
არა ძნელი, ან მარჯვე (მატ. 9,5 და 19,24; ვეფხისტ. 234), легкий, удобный.
ადიდა
adida
რკინის ფიცარი დახურეტილი გასაწევად მავთულთა, волочильная, стольная доска со скважинами разной величины, сквозь которую тянут проволоки.
ადლი
adli
საზომი ხუთის ან ოთხის მტკავლის ოდენი, аршин. ს. გაზ, თ. არშუნ [სპ.]
ადრე
adre
დანიად, მსწრაფლ, ანუ უწინარეს ჟამისა (ფსალ. 36,2; მატ. 28,7), рано, скоро. ს ვაღ.
ადრეული
adreuli
ადრე შემოსული, ранний.
ადრინდელი
adrindeli
დიდის ხნისა (ვეფხისტ. 290), давнишний. ს. ვაღუი.
ადუღება
adugheba
(ავადუღებ) მდუღარედ შექმნა, вскипятить.
აედონი
aedoni
(მფრ.) იადონი, ბულბული, ვარდის ჩიტი, соловей, Άηδόν, Άηδόνι, Άηδόνος, ხოლო მართვე მისი, Άηδόνάχι.
აეშაგი
aeshagi
მსტოვარი, шпион. თ. ჯაშუშ [არაბ.].
ავადობა
avadoba
უძლებობა, სნეულობა, нездоровие, хворость.
ავაზა
avaza
(ოთხფ.) მომცრო ვეფხი (დარეჯანიანში), барс. თ. ბაარს [სპ.].
ავაზაკი
avazak’i
აშკარად მტაცებელი, მეკობრე და მარბიელი (მატ. 21,13); ლუკ. 10,30 და შემდეგი), разбойник.
ავაზანი
avazani
აუზი, ისარნები, бассейн. თათ. ჰაუზ (შავთ. 39).
ავაჯა
avaja
ხმამომაღლოდ და გაუგრძელებლად გალობა, ღიღინი.
ავბედი
avbedi
ავის ბედისა, злополучный, злосчастный.
ავგარდანი
avgardani
ლაპოტი, დიდი ჩამჩა, ковш.
ავგული
avguli
მრისხანე, ჯავრიანი, злой, капризный.
ავდარი
avdari
ცუდი დარი, წვიმიანი ტაროსი, ненастье, дурная погода.
ავენა
avena
ბოროტის მოუბარი, злоязычный, злоречивый.
ავეჯი, ავეჯულობა
aveji, avejuloba
სახლის ჭურჭელი და რაგინდარა სახმარი, домашний скарб.
ავთრათი
avtrati
ბარათი (ნახე წერილთან)
ავი მავნე
avi mavne
მდაბიონი უხმობენ მინდურის ალს, леший.
ავი
avi
არა კეთილი, ცუდი, უბადო (ვეფხისტ. 30 და 399), злой, худой, дурной.
ავილი
avili
ნესტვი, სალამური (იერემ. 48,36), цевница.
ავკაცობა
avk’atsoba
ცუდი საქმე, шалость; ვავკაცობ, шалить.
ავლი
avli
ფერფლი, ნაცავი, ანუ ნაგავი, пепел, зола, сор.
ავლინი
avlini
სანაგვე (მამათ ცხ. 9,5), помойная яма.
ავმუცელი
avmutseli
მსუნაგი, გაუმაძღარი, обжора; ავმუცლობა, გაუმაძღრობა, обжорство, чревобесие.
ავობა
avoba
სიცუდე, дурнота.
ავპირი
avp’iri
ავენა, злоречивый.
ავჟანდა
avzhanda
უნაგირის უზანგო, стремя. თ. უზანგ.
პაიჭთა და შალგართა ფეხთა ქვეშე გამოსაკრავი ზორტი, подстремник.
ავრიტი
avrit’i
ხის ხრალთაგან შეგრეხილი თოკი (ნახე საბელთან).
ავსება
avseba
ნახე აღვსება
ავშანი
avshani
(ბალ.) მცენარებს გაჯიანთა და მლაშეთა ადგილთა ზედა.
ავშარა
avshara
სილა, ქორაკი, ულაგმო აღვირი, недоуздок. თ. ლოხტა, ს. პასუც (?).
ავშარაჯი
avsharaji
ხილთა, ანუ მხალთა წვენი, შაქრით შემზადებული, სასმელად, сироп.
ავხანა
avch’ana
სანეშტე, ფეხის ადგილი, отходное место.
ავ-ზნე
av-zne
ცუდის ზნისა, злонравный, недобронравный.
აზავერი
azaveri
ხარი საკიდარი (ზროხასთან ნახე) (1 ნეშტ. 12,40; ვეფხისტ. 458), вьючный вол.
აზარმაცი
azarmatsi
დიდი კეტი ასაწევი სიმძიმეთა (ჯოხთან ნახე), рычаг.
აზარფეშა
azarpesha
ნოღართო, გრძელტარიანი სასმისი ვეცხლისა, серебряная чаша с ручкою. ს. ჰაზარფეშ.
აზატი
azat’i
თავისუფალი, свободный, Άσύδοτος. თ. აზატ [სპ.].
აზევა
azeva
(ავზევ) აწევა, მაღლა აზიდვა, приподнимать.
აზიდვა
azidva
(ავზიდავ) იგივე აზევა (ვეფხისტ. 340)
მაღლა ატანა მრავალთა, встаскивать.
აზმნობა
azmnoba
ზმნობა უნდა (იქ ნახე).
აზნაურება
aznaureba
თავისუფლება, არავისი მონება (2 კორ. 3,17; გალატ. 5,1) свобода.
აზნაური
aznauri
თავისუფალი (გალატ. 4,22 და შემდეგი), свободный. ს. აზნივ.
წარჩინებული, უხუცესი ანუ დიდებული (მარკ. 6.21; საქმ. 13,5), старейшина (ლუკ. 19,12), высокого рода, высокородный (იერემ. 39,6), вельможа.
ხოლო აწ ჰნიშნავს კეთილშობილსა, дворянин, благородный.
აზნი
azni
ს. ლ. {აზნი - (სპარს.) დიდგვარი, წარჩინებული, вельможа, знатный - დავით ჩუბინაშვილის ქართულ-რუსული ლექსიკონი}.
აზრი
azri
იხილე ჰაზრი (ვეფხისტ. 361 და 520).
აზღუდი
azghudi
ტანთსაცმელთა თეძოს თავს ქვემოთ ირიბად ჩაგდებული ნაჭერი.
ათაბაგი
atabagi
არაბულად მამამთავარი, უმაღლესი მთავარი შემდგომად მეფისა. ტიტლო ესე მიეცა ახალციხის მთავარსა სერგის ჯაყელსა VI გიორგი მეფისაგან გარემო 1330 წლისა (იხილე ქართლის ცხ[ოვრება]), Атабек.