главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ბ...
Страницы (по 100 слов): 1 2 3 4 5
предыдущая • следующая
ბ
b
წინარე ასოსა რ ზოგჯერმე შეიცულების მ ანუ პ, ბრუდე - მრუდე, ბრჯა - მჯა, ბრპენი - პრპენი, ბრკე - პრკე, ბრტყელი - პრტყელი, ბრჭუალი - პრჭუალი, ბრწყალი - პრწყალი, ხოლო ზოგჯერ სრულიად დაიტევების ასო რ, ვითარ: ბრძანება - ბძანება, ბრჭე - ბჭე, ბრჭუალი - ბჭუალი, ბრდღვილი - ბდღვილი და სხ. კუალად ბ თჳნიერ ასოსაცა რ შეიცულების მ ანუ პ და ფ-ზედა, ვითარ: ბზინუარე - მზინუარე, მუწუკი იმერულად ბუზუკი, ბუწუკი, ბილწი - პილწი, ნაბერწკალი - ნაპერწკალი, ებისტოლე - ებისტოლე, სეფისკვერი - სებისკვერი.
და ზოგჯერ ბ დაერთვის ლექსთა თავსა, ვითა თქმულ არს მ-თჳს, დასაშვენებლად ანუ თჳნიერ საჭიროებისა, ვითარ ჟირი - ბჟირი, ჟუვილი - ბჟუვილი, დღვილი - ბდღვილი და ბრდღვილი.
ბაასი
baasi
(ვბაასობ, ვებაასები) ბაასობა, ცილობა, პაექრობა, ლაპარაკში შებმა, прение, спор, диспут.
ბაბა
baba
ჩჩვილნი ესრეთ უხმობენ პურსა, папа.
ბაბაჭუა
babakhua
(მწერ.) ობობა დედაზარდლისა, паук.
ბაბილო
babilo
(ხე) რქა ვაზთა და სხვათა ნერგთა, ანუ შიმალი (ფსალ. 79,10), ветвь (ეზეკ. 31,8), отрасль, побежки.
ბაბრი
babri
(ოთხფ.) ჯიქი, წავი, бобр, бобёр. {სფარსთ ენაა, ქართულად ჯიქი ჰქვია(ნ) - საბას ლექსიკონი}
ბაბუა
babua
იმერულად პაპა, дед.
ბაბღანი
babghani
(მფრ.) попугай.
ბაგა და ბაქანი
baga da bakani
შეჭრილთა კედელთა ძირი წინ წამოზეული თაროსავით რაგინდარას შესადგმელად სახლთა შინა, уступ в стене.
ბაგა
baga
(ხე) ახალი ვენახი, ჩაყრილი წიდნები, новопосаженный виноградник.
ბაგა
baga
გომურთა შინა კედელს წინ მიჭენებული ადგილი დაბმულთა ხვასტაგთა საჭმელის ჩასადებად (ისაი. 1,3; ლუკ. 2:7,12), ясли.
ბაგე
bage
მრავლობით ბაგენი კაცთა პირის ორნივე ლაშნი (ფსალ. 11:3,16), уста, губы.
კიდური ნავისა (ვეფხისტ. 605), край судна, корм, нос.
კიდური მდინარისა, ტბისა და მისთანათა (ეზეკ. 47,7), берег речной, губа реки, озера и т.п.
ბაგინი
bagini
აღმართული სახე თაყუანის საცემელად (1 კორ. 9:13,14), святилище.
ბაგირი
bagiri
მსხვილი თოკი (საბელთან ნახე), канат.
ბადაგი
badagi
მოდუღებული ტკბილი (ნახე ღვინოსთან), патока.
ბადახშანი
badach’shani
(შავთ. 39; ნახე ბალახშინი).
ბადე
bade
ზოგადი სახელი მკედთა, ანუ მავთულთა თუალედად გამონასკულთა (ვეფხისტ. 300), сеть, сетка, сеточка, (მატ. 4,20 და შემდგომი, 13, 47; ოსე 7,12), мрежа, невод.
თევზთა სანადირონი ბადენი არიან: სათხეველი, სახვეპელი, სასროლი, ზეღმა, კოვზი, ოსარო, პეტაკი, სალიკი, ფარონი, ღრიპონი, ჩიჩქინური, ხელბადე, ხოლიხი და მისთანანი.
მფრინველთანი: აშრიალი, ოჯოჯი, ფაცერკოდი, ხოლო ნადირთა - ასმენაკი. ესენი იხილენ მახესთან.
მაქმანი, ანუ ნაქმანი არს ჭრელად ნემსული თავსაბურავად ქალთა ანუ კისერს მოსახვევად, გინა აბრეშუმის კარავი, кружево, ოქრო მოპიტალებული სამშობიაროდ.
ბადედ ითქმის ქსელი დედაზარდლისა.
ბადება
badeba
(ვბადებ, ვიბადები) ნახე დაბადება და კუალად მაბადია და ბადუა.
ბადენი
badeni
ლევიტელთ შესამოსელი სპეტაკი ანუ სახოვანი (დან. 10,5), риза льняная.
ბადვა
badva
ბადება (ნახე ბადუა).
ბადია
badia
დიდი ჯამი, რომლითაც ნადიმთა შინა მოიღებენ წნოვანთა და მუნით განუყოფენ მენადიმეთა, бадья, блюдо.
ბადიანი
badiani
(ბალ.) ბალახია სამკურნალო, бадьян.
ბადიმი
badimi
ორმოს პირი ამოგებული ხეებითა ოთხკუთხედ.
ბადისპირი
badisp’iri
გალატოზის ლარო.
ბადიში
badishi
შვილის შვილი, внук.
ბადრაგა
badraga
მატარებელნი მოგზაურთანი უვნებელად მეკობრეთაგან (ვეფხისტ. 1027), конвой.
ბადრი
badri
გავსილი მთუარე, полнолуние.
ბადრიჯანი
badrijani
ბადლიჯანი (ბალ.).
ბადუა
badua
(ვბადავ, ვბადებ) შექმნა, გაჩენა წარმოება, творить, производить.
ბავთი
bavti
სავალალოს ამბვის მოთხრობა (ეზეკ. 21,7; ოსე. 7,12), возвещение, слух скорбения; [მობავთე ამგუარის მოამბე; საბავთო სავალალო N 271]
ბავლი
bavli
(მფრ.) გასამარათვის ქორისაგან პირველ დაჭერილი მფრინველი.
ბავრაყი
bavraq’i
ბაირაღი.
ბავრუკი, ბორაკი
bavruk’i, borak’i
ტბის ხაშურია, ოქრომჭედელთაგანხმარებული ოქროს დასადნობად, ვითა ნიშადური კალის დასადნობად (იერემ. 2,22), нитр, боракс, или бура.
ბაზარი
bazari
საფარდულო, სავაჭრო ადგილი (ვეფხისტ. 978 და 1450), базар, рынок, παζάρι. თ. ბაზარ [სპ.].
ბაზი
bazi
(მფრ.) სომხურად ქორს ჰქვიან, ხოლო ქართულად ეწოდების ზოგად მონადირეთა მფრინველთ: ქორთა, შავარდენთა, მიმინოთა და მისთანათა, რომელთაც ნემესიოს ორბად სახელსდებს, сокол.
ბაზიერთუხუცესი
baziertuch’utsesi
უფროსი ბაზიერთა, оберегермейстер.
ბაზიერი
bazieri
დამგერშველი და ზედამხედველი ამა მფრინველთა (ვეფხისტ. 592), сокольничий.
ბაზმანდი
bazmandi
თილისმით შელოცვა დაწერილი (ნახე ტილისმა).
ბაზმა, ბაზმაკი
bazma, bazmak’i
სანათი, სანთელი ანუ კანდელი (იერემ. 25,10; ზაქარ. 4.2), светильник. თ. ჩირაღ, ს. ჭრაქ.
ბათალი, ბაითალი, ბეითალი ანუ პეიტარი
batali, baitali, beitali anu p’eit’ari
ცხენთ აქიმი, бейтер, коновал. თ. ბეითალ.
ბათმანი
batmani
5 ჩარექი (საწონთან ნახე), батман, 11¼ или 12 фунтов.
ბაია
baia
გუგა თუალისა, შავი, მრგუალი საშუალსა შინა, სადაცა არს მხედველობა, зрачок.
ბაია
baia
(ხე) რტო, ნოშო ფინიკისა, ანუ დანაკის კუდისა (იოან. 12,13), ваия, baia, βάιον.
ბაია, ბაო
baia, bao
ჩჩვილნი ესრეთ უწოდებენ ურთიერთსა.
ბაირაღი
bairaghi
დროშა, ალამი, знамя, μπαϊρακι, თ. ბაიდარ.
ბაკანი
bak’ani
ხის ჯამი.
კუვის ბუდე, რომელსა ძუალი სრულიად გარემოვლებული გარდა თავისა და ფეხების ადგილისა (ნახე ქერქი და ტყავკეცი).
ბაკი
bak’i
მრგულად მოვლებული ღობე ან ფიცრული ხვასტაგთ დასაყენებელი (ზღუდე ნახე) (ეზეკ. 34,14), ограда, изгородь.
მზისა ანუ მთოვარის გარემო ზოგჯერმე ხილული ნათლის სარტყელი.
ბაკლა
bak’la
(ბალ.) ხნდური ცერცვი, турецкие бобы. თ. ბაკლა, ფახლა [არაბ.].
ბაკუნი
bak’uni
ფეხის ხმა, ბასტანი, стук ногами.
ბალავარი
balavari
საძირკულის ქუანი დიდ-დიდნი (ნახე ქუა).
ბალაზინი, ბალზამი
balazini, balzami
სუნნელი და სამკურნალო ზეთი, бальзам, Βάλσμον.
ბალამწარა
balamts’ara
(ხე) გარეული ბალი, вишня бешеная.
ბალანი
balani
თმა ოთხფერხთა რომელთამე ცხოველთა (ნახე თმასთან) (დან. 14:26,27), волна.
ბალანტი
balant’i
მცირე პარკი (ნახე ვაშკარანთან) (ლუკ. 10,4), влагалище, мешок, Βαλάντιον.
ბალასინი
balasini
ბალაზინი (შავთ. 51).
ბალახანა
balach’ana
სახლთა შინა ჭერის ქვეშ გადიცრული ადგილი რაგინდარას შესანახავი, антресоль досчатая, кладовая.
ბალახვარდი
balach’vardi
(ბალ.) წყლის წიწმატი, крес-салат.
ბალახი
balach’i
მოლი, მწუანე მდელო მინდორზედ მდგომი, ან გათიბული, трава, და რა გახმეს, თივა ეწოდება, сено.
ბალახში ან ბადახშანი
balach’shi an badach’shani
ლალი უმჯობესი (ვეფხისტ. და მისი განმარტება იხილე 3 და 5).
ბალბა
balba
(ბალ.) ბალუქი, კორკოტანა, проскурняк, просвирка.
ბალბალუკა
balbaluk’a
(ბალ.)
ბალზამი
balzami
ბალაზინი, ვალსამონი.
ბალთა
balta
მრავლ. ბალთები, ფართო აბზინდა შესაკრავი ზოსტერისა, ქამრისა, ხრმლისა და მისთანათა, застежки, пряжки.
ბალთვა
baltva
(ვბალთავ) ხშირად დაჭრა, დაკოდვა, დასერა, резать, рубить.
ბალი
bali
(ხე) черешня.
ბალიოზი
baliozi
ელჩი (ნახე მოციქულთან), бойло, венецианский посол в Цареграде, μπαϊλος.
ბალიში
balishi
თავის ქვეშ სადები სასთაული დასაძინებლად (ვეფხისტ. 404 და შემდგომი), подушка.
ხვეტთა, ბოძთა და მისთანათა თავს შესადგმელი ქუა ან ხე, ბუღაური.
ბალნურა
balnura
ცხენის სახურავი ღაზლისა.
ბალფოში
balposhi
სკლატის საფენი. თ. ხალი, ჩაფუჩი(?).
ბალღამი ანუ ფელგამი
balghami anu pelgami
φλέγμα, ოთხნი ბალღამნი მოიხსენებიან ი. დამასკელის წიგნსა შინა და არიან აგებულებასა შინა კაცისასა და სხუათა ცხოველთასა იგივე, რაჲცა ხილულსა სოფელსა შინა ოთხნი ნივთნი: მიწა, წყალი, ჰაერი და ცეცხლი, რომელთაგან შენივთებულ არს გუამიცა კაცისა და არა იქმნების ესრეთ თანასწორ შეზავება მათი, რათა ერთი რომელიმე არა სჭარბობდეს მეორეთა და ესრეთ, ვისცა სჭარბობს მიწა, მას ეწოდება მიწის კერძი, ანუ მელანხოლიკოსი (μελάνος - შავი და χόλη - ნაღველი) თჳსება მისი არს მძიმე, დაფიქრებული, ანუ სევდიანი, ვისცა სჭარბობს წყალი, მას ეწოდება ფლეგმატიკოსი (φλεγματικός) და აქუს თჳსება გულგრილისა, ვისცა სჭარბობს ჰაერი, მას ეწოდება ხოლერიკოსი (χολεριικός), აქუს თჳსება ქარიანი და მხიარული, ვისცა სჭარბობს სისხლი, მას ეწოდება ცეცხლის კერძი ან სანგჳნიკოსი (Sanguinicus, ხოლო Sanguis სისხლი), თჳსება მისი არს მრისხანება ანუ გულფიცხელობა. ხარისხნი სიჭარბისა მათისანი არიან სხვადასხუა, რომელ ვიეთთა შორის იქმნებიან ფრიად გარდამეტებით და სხუათა შორის მცირედ და ძვილ შესამეცნებელ. ოთხნი ესე არიან სახენი საზოგადოდ, ეწოდება მათ ლათინურად ტემპერამენტი, темперамент, Temperamentum და ბალღამი (φλέγμα, არაბულად ნაზლა), ხმარებულ არს ნათესავის წილ. ოთხნი ბალღამნის მაგიერ ჯერ არს თქმად ოთხნი ტემპერამენტნი: მელანხოლია, ჶლეგმატიკა, ხოლერიკა და სანგვინიკა. ხოლო შინაგანისა აგებულებისა დაწყობილება არს ესრეთ; მიწის საცავი არს ელენთა, წყლისა - ნაღველი, ჰაერისა - ფილტჳ და სისხლისა - გული და ღვიძლი. ესენი საბას აღუწერია ლექსსა თანა რევმა, ρεΰμα, ток, поток, fluxus.
ბალღი
balghi
(ოთხფ.) მჭლე საკლავი (ნახე ცხოვართან).
ბალღოჯი
balghoji
(ხე) მჟავე ბალი, ალუბალი, вишня.
ბამბა, ბამბაკი
bamba, bambak’i
(ბალ.) მცენარე გამომღები სასთველის ნაძენძისა, რომლისაგანცა გაკეთდებიან სხვადასხუანი ნაქსოვნი (ვეფხისტ. 1360), хлопчатая бумага, βαμβάκι.
ბანაკი
banak’i
გუნდი სპისა, ლაშქარი, მხედრობა (ფსალ. 26,3 და 77,28), полк.
ლაშქართა სადგური, ბინა ურდო (საქმ. 21,34; ებრაელ. 13,11), стан. ს. ბანაკ.
ბანდი
bandi
უხმარი ძონძი.
წვრილი თასმა სახლატავი.
რომელიმე სენი ხვასტაგთა.
ბანდული
banduli
ლანჩებდაწნული ფეხსაცმელი.
ბანვა, ბანება
banva, baneba
(ვჰბან, ვაბანებ, ვიბან, ვიბანებ) გარეცხა ტანისა წყალში (მარკ. 7,4; ვეფხისტ. 1375), купать, -ся.
ბანი
bani
ერდო, სართული სახლისა (ვეფხისტ. 472), кровля, терраса.
კომლის ასავალი კერისა, ბუხრისა, труба у печи, камина и т.п.
ბანი
bani
გალობაში ანუ საკრავში დაბალი და ბოხი ხმა, бас.
ბანოვანი
banovani
თავადთ დედა, ანუ საპატიო სახელი ქალთა (ნახე დედუფალი), дама.
ბანჯული
banjuli
ცუდი და გრძელი ბალანი (ნახე თმასთან).
ბაო
bao
მცირე ჩჩვილი (ნახე ბაია).
ბაჟბაჟი
bazhbazhi
ჩანჩალი (სიარულში ნახე).
ბაჟი
bazhi
ხარკი, მიზდი ტჳრთისა და სავაჭროთა, пошлина. თ. სახტარ.
ბარათი
barati
მცირე ნაწერი (ნახე წერილთან), записка.
ბარამბო
barambo
(ბალ.) ფუტკართ მოლი, пчельная трава.
ბარამჩაი
baramchai
(ბალ.) буквица.
ბარასტი
barast’i
{ბარასტი - (თათრ.) ჩარჩი, барышник - დავით ჩუბინაშვილის ქართულ-რუსული ლექსიკონი}.
ბარაქა
baraka
დალოცვა, კურთხევა, მადლი, უხვება, სავსება, обилие, изобилие, довольство, Μπερεκέτι, ლექსი ესე მიუღიათ არაბთა ებრაულიდამ, რომელია ბარუქ, ბარაქია, ე.ი. კურთხეული ან მადლიანი. ამისგან ითქმის ბარაქ-ალლაჰ, გაკურთხოს ღმერთმან, ანუ ქართულად ღმერთმან გიშველოს და რუსულად спасибо, т.е. спаси бог тебя.
ბარბაროსი
barbarosi
წარმართი (ფსალ. 113,1), варвар, Βάρβαρος.
ბარბაცი
barbatsi
(ვბარბაცებ) ტორტმანი უფრორე მთურალისა, шататься.
ბარბითი
barbiti
მუღნი (ვეფხისტ. 177, 481).
ბარგი
bargi
სახმარი გზისა, საფენი, ავეჯულობა და მისთანანი (ვეფხისტ. 268, 1064, 1566), экипаж, груз, вещи.
ბარდა
barda
(ბალ.) ცერცვის გუარია, стручки.
ბარდანა
bardana
თალისა, ძაძის ტომარა ბზისა ან ბამბის შთასადებელი.
(ბარდნის) ითქმის თოვლზედ, რაჟამს მსხვილად მოდიოდეს.
ბარდღალა
bardghala
(მძრ.) გრძელი ჭუა მრავალფეხი.
ბარე
bare
კიდეც (ვეფხისტ. 1216; ჩახრუხ. 35), уже.
ბარება
bareba
(ვაბარებ) დავედრება, დაბარება, მიბარება, поручать.
ბარემ, ბარემც
barem, baremts
მაინც, მაშასადამე, и так, ანუ კარგარამ, кстати.
ბარვა
barva
(ვბარავ) მიწის თხრა ბარით, копать землю заступом.