главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ვ...
Страницы (по 100 слов): 1 2
предыдущая • следующая
ვ
v
ქარაგმიანნი ლექსნი ამას ასოსა ზედა არიან: ვ~დ - ვითარმედ, ვ~ა - ვითარცა, ვ~ე - ვიდრე, ვ~რ - ვითარ.
ვ დაერთვის თავად სახელთა თჳნიერ საჭიროებისა და არა რასმე ჰნიშნავს, თუმცა არა ესრეთ ხშირად, ვითარცა მ. მაგალითად, იგრი - ვიგრი, ზინდარი - ვზინდარი, იწრო - ვიწრო, იშ - ვიშ.
ვ თავად ზმნათა არს მაპიროვნებელი პირველისა პირისა. მაგალითად, ვამბობ, ვაკეთებ, ვჰკითხულობ, ვსწერ და სხ. და ესრეთ უკეთუ ზმნანი ქართულნი ამას ლექსიკონსა შინა აღწერილ იქმნენ პირველითა პირითა, მაშინ იგინი სრულად შემოკრებულ იქმნებიან ამას ასოსა შინა, გარნა დაწერილ არიან მხოლოდ ძირნი მათნი, ე.ი. სახელზმნანი თჳს თჳსსა ადგილსა და შემდგომად მათსა ფრჩხილთა შორის დაწერილ არიან პიროვანნი მათნი ზმნანი, ვითარ უბნობა (ვუბნობ), კეთება (ვაკეთებ), წერა (ვწერ) და სხ.
შეისწავე, რამეთუ ასოჲთა ვ გაპიროვნებულნი ზმნანი ჰნიშნავენ საზოგადოსა მოქმედებასა სამთავე პირთასა, ხოლო ოდესცა ზმნანი შეიცულებიან პირნაკლად და მოქმედება მიეჩემების პირველსა პირსა, მაშინ იხმარების მ, მაგალითად: მეუბნები, მეუბნების; მიკეთებ, მიკეთებს; მიწერ, მიწერს და სხ. ხოლო ოდეს მოქმედება მიეჩემების მეორესა პირსა, მაშინ იხმარების გ, მაგალითად: გეუბნები, გეუბნება; გიკეთებ, გიკეთებს; გიწერ, გიწერს და სხ. (იხილენ ასოთა თანა მ, გ, და უ).
ვ ბოლოდ არს ნიშანი წოდებითისა ბრუნვისა სახელთასა, მაგალითად, მამავ, დედავ, ძმავ და სხ., კუალად ვი დაერთვის სახელთა დაბოლოვებულთა უ-ზედა ნაცულად ჲ (ნახე ჲ).
ვაგლახ!
vaglach’!
ვაგლახმე! ვაჲ გლახ! ვაების ხმა (ნახე გლახ!) (ვეფხისტ. 621), горе! увы!
ვაგლახი, ვაგლახობა
vaglach’i, vaglach’oba
იგივე (ვეფხისტ. 96, 233, 253, 418).
ვადა
vada
პაემანი, ბორჯი, срок.
ვადა
vada
ხმლის ტარი ჯვარედინი; უვადო ხმალი (ნახე ხრმალი).
ვაება
vaeba
(ვვაებ) გლოვა, გოდება (ტირილთან ნახე) (ვეფხისტ. 329 და შემდგომი).
ვაზი
vazi
(ხე) ყურძნის ხე, лоза виноградная.
ვაზირი
vaziri
ვეზირი (ვეფხისტ. 34).
ვაზნა
vazna
მუხტი, თოფის წამლის მასრა, ან ქაღალდში გახვეული გასატენი, патрон.
ვაკე
vak’e
ბარი, თანასწორი, შანდაკი ადგილი (ისაი. 40,4), гладкий, ровный, равнина.
ვალალა, ვალალება
valala, valaleba
(ვვალალებ), ვაება, გოდება, კუნესა (ტირილი ნახე) (ოსე. 7,14), плакать, рыдать.
ვალანი
valani
სახლთ გარემოვლინებული ფიცრის გალავანი (ნახე ზღუდესთან) (იერემ. 49,31), забрало, забор.
ვალება
valeba
(ვავალებ, ვივალებ) ვალის მიცემა ან მიღება (ვასხება ნახე), одолжать, -ся, давать, или брать в заем.
ვალი
vali
გარდასახადი, ვახში, ვახჩი, долг. [გარდახდა ცის ვალისა; ცის ვალი დედამიწას არ შერჩება].
ვალ, ხვალ, ვალს
val, ch’val, vals
ზმნა უკანონო (ნახე სლუა, ანუ სიარული), ходить.
ვანი
vani
სადგომი, ბინა (მარკ. 8,3; საქმ. 10:6,18 და შწმდგომი, კუალად 28,23), дом, пристанище, жилище, квартира.
ვაჟი
vazhi
წული, ძე შვილი (ვეფხისტ. 11), сын, ребенок.
ვაჟინა
vazhina
ხილთ წვენი შაქრითა ან თაფლით შეზავებული, сироп.
ვაჟკაცი
vazhk’atsi
ახალგაზრდა მამაცი, молодец.
ვარაგი
varagi
ნამგლის გნდე.
ვარაყი
varaq’i
ქანდა, накладное, сусальное золото, βαράκι.
ვარგა
varga
სახმარია, გამოდგება, годится.
ვარგისი
vargisi
გამოსადეგი, годный.
ვარდი
vardi
(ხე, ვეფხისტ. 35, 49, 83, 1337), роза.
ვარდის ზეთი
vardis zeti
გამონახადი ვარდის სინოტივე, სუნნელი, розовое масло.
ვარდის წყალი
vardis ts’q’ali
ნადუღი ვარდისა, розовая вода.
ვარდისუბანი
vardisubani
სავარდე ადგილი, розовая аллея или кустарник. თ. გულისტან.
ვარდკანაფა
vardk’anapa
(ხე) თმიანა, ქარაძენძა, божие дерево, чернобыльник.
ვარდკაჭაჭა
vardk’akhakha
(ბალ.) цикорий.
ვარდკოხა, ვარდგოხა
vardk’och’a, vardgoch’a
ქუნთრუშა, корь.
ვარდობის თვე
vardobis tve
მაისი (ნახე ზოდიაქოსთან), май.
ვარვარი
varvari
(ვარვარებს) ლაპლაპი, უკომლოდ ნთება, წითლად ჩენა ალისა და ნაკვერცხალთა.
ვარზი
varzi
მახვილი (ცელივით, იერემ. 6,14), меч.
ვარია
varia
(მფრ.) მოზდილი მართვე შინაურთა მფრინველთა: ქათამთა, ინდაურთა, ბატთა, იხუთა და მისთანათა.
ვარია
varia
მომცრო სადღვებელი.
ვარმანდი
varmandi
ანაფორა, პალეკარტი.
ვარსიმი
varsimi
დალაქი, თავისა და წვერთა მპარსველი.
ვარსკულავედი
varsk’ulavedi
სამოსელი ხალასად ნაკერი.
ვარსკულავთმრიცხველი
varsk’ulavtmritsch’veli
ასტრონომოსი (შავთ. 2), звездочёт.
ვარსკულავი
varsk’ulavi
ზოგადი სახელი მნათობთა ცისათა, ღამით ხილულთა (ფსალ. 8,3; მატ. 2,2 და შემდგომი), звезда
ვარსკულავკრებული, თანვარსკულავედი
varsk’ulavk’rebuli, tanvarsk’ulavedi
რაოდენნიმე ვარსკულავი ერთად მდგომნი ცასა ზედა, რომელნიცა მიმსგავსებითა ცხოველთა, ანუ ნივთთა უწოდებიათ მათითა სახელებითა, ვითარცა 12 ბურჯნი ზოდიაქოსანი, კუალად ხომლი, გჳრგჳნი, ანუ ცხენის ნალი, დათვი, რომელსაცა მსოფლიონი უწოდებენ რვილად, და სხუანი, созвездие.
ვარსკულავმორბედი
varsk’ulavmorbedi
ტატანი, ღამით მფრინავი ვარსკულავი, бродящие огни.
ვარშამანგი
varshamangi
თავმოსახვევი მანდილი, საბურველი, ანუ ბეჭთა ჩამოსაფარები სამხრე, ბარტყულა (გამოს. 28:4,37 და 39,40)клобук, кидарис, наглавие (ლევიტ. 8,9), увясло, митра (საქმ. 19,12), главотяж.
ვარცლი
vartsli
მცირე ნავი, ანუ ცომის მოსაზელი ბურეჯი, корыто βατζέλι (τό βατσέλο - ასეა ცნობილი ეს სიტყვა ბერძნულ ლექსიკონებში ალ. ღლონტი).
ხონჩა, ტაბაკი (დან. 14:32,33), нощва, ночва
ვარძმი
vardzmi
უარის თქმა (ვერა ძმავ!). თ. ჰაშა.
ვარხვი
varch’vi
(მფრ. ფსალ. 101,7), неясыть, ხოლო ზოგგან ჶენიქსის მაგიერ დაუდვიათ (იხილე მუნ).
ვარჯი
varji
ქოჩორი კაცტა (ნახე თმასთან) (ეზეკ. 24,23), власы.
მიმსგავსებით იხმარების შეფურცვლილთა ხეთათჳსცა.
ვარჯისი, ვარჯიში ვარჯისობა
varjisi, varjishi varjisoba
(ვვარჯისობ) ხელოვნება, ზეპირება, твердить, упражняться.
ვარჯოვანი, ვარჯოსანი
varjovani, varjosani
ქოჩრიანი (იერემ. 3,6 და 17,2), лиственный.
ვარ, ხარ, არს
var, ch’ar, ars
ზმნა არსებითი (ფსალ. 1,1), есмь, ზოგგან ლესთა გასაწყობად დაუდვიათ; ვარიმე (მუნვე, 24,17), ხარი შენ (მუნვე, 2,7).
ვასილისკო
vasilisk’o
(მძრ.) ერთგუარი გველია გესლიანი (ფსალ. 90,13), василиск, δασίλισκος.
ვასხება
vasch’eba
(ვავასხებ) დავალება, ვალის მიცემა (ფსალ. 36,26), одолжать, в заём давать, (ვივასხებ) ვალის არება, ანუ ნათხოვრად მიღება (მუნვე, ფსალ. 36,21), занимать, заимствовать.
ვასხებითი
vasch’ebiti
ნაცუალგებითი, ურთიერთარსი, რაჲსამიმართობითი, взаимный.
ვასხი
vasch’i
ვახში ნახე.
ვაქილი
vakili
ვექილი, თანამოსარჩლე სამსჯავროთა შინა ფასით (ვეფხისტ. 199) (სჳნდიკოსი ნახე).
ვაშა-ვაშა! ვიშ-ვიშ! ვახ! ვახაქ!
vasha-vasha! vish-vish! vach’! vach’ak!
შორისდებულნი ესე ჰნიშნვენ ანუ საწადელის მიმთხვევასა, ანუ მუქარასა, აგდებასა იშნის მოგებასა და სხ. (ფსალ. 34:21,25; ვეფხისტ. 294), благоже, благоже! хорошо, хорошо! Э!, Э!
ზოგჯერ ვიშ, იშ, ვახ! იხმარებიან ნაცუალად ვაჲ, უჲ ან უშ!
ვაშკარანი
vashk’arani
ზოგადი სახელი შთასადებელთა ჭურჭელთა ნაქსოვთა, ანუ ტყავისათა (დაბად. 44,8), вретище (მატ. 10,10), пира, сума (ლუკ. 22,16), мех, ესენი არიან: ბალანტი. გუალაგი, გუდა, ველავარაკი, თალია, თალისი, მაფრაშა, მანდიკი, მახალი, მახალიკი, პარკი, საცალო, ტომარა, ქისა, პავარაკი, საქუფთე, ურნატა, ტუნკია, ჩახვი, ჩალთა, ანუ შალითა, შულდაკი, ხალთაგუდა, ხურჯინი, აბგა, ჯალდანი, ჯუზდანი გინა ამიანური.
ვაშლატამა
vashlat’ama
(ხე) გარედამ ჰგავს ვაშლსა, ხოლო შიგნიდამ არს ატამი მისის კურკითურთ, адамово яблоко.
ვაშლი
vashli
ცნობილი ხილი, რომელიცა არს მრავალგუარი: თურაშაული, მაჟალო, ხომალდური, яблоко.
ვაშლის ხე
vashlis ch’e
(ხე, ქებ. 2,3), яблоня.
ვაშტი
vasht’i
ეპივატი, მხედარი, მოლაშქრე (2 სჯული. 20,1), всадник.
ვაცირემი
vatsiremi
(ოთხფ.) ხარირემი, ანუ ჯიხვი.
ვაცისწვერა
vatsists’vera
(ბალ.).
ვაცი, ვაციკი
vatsi, vatsik’i
(ოთხფ.) მამალი თხა, ბოტი (იხილე თხასთან) (ფსალ. 49:9,13 და 65,14), козел.
ვაჭარი
vakhari
საქონელთ მოფარდული (მატ. 13,45; ვეფხისტ. 1019 და შემდგომი), купец. ს. ვაჭარ.
ვაჭრობა
vakhroba
საზოგადოობა ვაჭართა, купечество.
მოფარდულობა, აღებ-მიცემა, торговля.
ვაჭრობა
vakhroba
(ვვაჭრობ) მოფარდვა და განფარდვა სავჭროთა (ვეფხისტ. 978), торговать.
ვაჭრული
vakhruli
საკუთნავი, საფერი ვაჭართა (ვეფხისტ. 1245 და შემდგომი, 1390), купеческий.
ვახ! ვახაქ!
vach’! vach’ak!
ნახე ვაშა!
ვახმი, ვახმიათი
vach’mi, vach’miati
ეკლესიის შეწირული მამული სარგოს მომცემი, ვითარ სახლნი, ვენახი, სახნავი, მტილი, კაპილიონი და მისთანანი, фундуш, церковные угодья.
ვახშამი
vach’shami
მწუხრის შემდგომი ნადიმი (ნახე სერი), ужин.
ვახში
vach’shi
გარდამეტებული სარგებელი ვალისა, აღნადგინება (გამოს. 22,25; იერემ. 9,6), лихва, рост.
ვაჲ შენი ბრალი
va[ჲ] sheni brali
შენ მებრალები (ვეფხისტ. 908), жаль тебя.
ვაჲ
va[ჲ]
ხმა სავაიებო (მატ. 11,21 და 23,13 და შემდგომი; გამოცხ. 12,12), горе, βαϊ, βάκ.
ვაჲმე, ვამე, ვამი
va[ჲ]me, vame, vami
იგივე (ფსალ. 119,5; ვეფხისტ. 340 და შემდგომი), увы мне.
ვეგი
vegi
სათამაშო კოჭი, ცხურის ფეხის ძუალი, ხოლო ზროხათასა ჰქვიან კორნატი.
ვედრება
vedreba
(ვევედრები) ხვეწნა, თხოვა, აჯა (ფსალ. 6,9 და 16,1; მატ. 8,5, 31,34), молить, умолять.
ვედრი
vedri
აჯა, სახვეწარი, სათხოვარი, моление, прошение, просьба.
დავედრებული, დაბარებული, ნამცნები, შეკვეთილი (ლევიტ. 6,2 და 1 ტიმოთ. 6,20), поручение, предание.
ვეება
veeba
საოცერა, დიდი რამ უზომოდ, огромный.
ვეზირი
veziri
ვაზირი, მესაიდუმლოვე, თანაგანმზრახი, თანამზრახველი, визирь, министр, βεζέρες.
ველი
veli
კორდი, მინდორი, ტრამალი (ფსალ. 64,11 და 77,43; მატ. 24:18; ლუკ. 2,8), поле.
ველის ყრდელი
velis q’rdeli
(ბალ.) ვენახის ღიჭას ჰგავს და მწარეა (გამოს. 12,8), горькое зелье.
ველობი
velobi
ვაკე, ბარი ადგილი (ზაქარ. 7,7), подольная.
ველური ვირი
veluri viri
(ოთხფ.) კანჯარი (იერემ. 14,6), онагрь.
ველური
veluri
გარეული, მინდურისა, дикий; თაფლი ველური (ნახე თაფლი).
ვენახი
venach’i
მტილი საყურძნე, ზვარი (მატ. 20,1 და შემდგომი; ფსალ. 79:8,14), виноградник.
ზოგჯერ ჰნიშნავს ვაზსა (იოან. 15:1,4 და შემდგომი), лоза.
ვეჟანი
vezhani
შავმოიისფრო (რუხთან ნახე), сизый.
ვერაგი
veragi
მზაკვარი, ხელოვანი, მცბიერი, хитрый, коварный.
ვერაგობა
veragoba
მზაკვარება, მანქანება, хитрость, коварство.
ვერანა
verana
უშენი, უმკჳდრო, ნაოხარი ადგილი, пустошь, пустопорожнее место. თ. ხარაბა.
ვერარა, ვერარაჲმე
verara, verara[ჲ]me
ვერაფერი, შეუძლებლობის უკუთქმა (ნახე არარა).
ვერსი, ვერსტი
versi, verst’i
რუსული საზომი გზისა, 500 საჟენი, გინა 1250 ბიჯი, ანუ 625 მხარი, უკეთუ 1 მხარი იანგარიშო ორ ნაბიჯად (მილი ნახე), верста.
ვერცხლეული
vertsch’leuli
შემკრებელობითი სახელი, დამნიშვნელი ვერცხლისგან შექმნილთა ნივთთა, серебро, серебрянные вещи.
ვერცხლი, ვეცხლი
vertsch’li, vetsch’li
ძვირფასი მეტალლი, შემდგომად ოქროსა უმჯობესი სხუათა, ფერით თეთრი, ვინაცა ლექსი ესე თეთრი იხმარების ნაცულად ვეცხლისა, ოდესცა ჰნიშნავს საფასესა ფულსა (4,5 და 65,9; მატ. 10,9), сребро, серебро.
ვერძი
verdzi
(ოთხფ.) მამალი ცხუარი, ერკემალი (ფსალ. 64,13 და 65,14, კუალად 113:4,6) овен.
ნიშანი ზოდიაქოსი, რომელიცა მარტსა შინა მიითუალავს მზესა (ნახე ზოდიაქო).
ვერხვი
verch’vi
(ხე, ისაი. 41,19; ვეფხისტ. 139), тополь, осина.
ვერ, ვერა
ver, vera
უკუთქმითი ზმნისზედა, მნიშვნელი შეუძლებლობისა (საქმ. 4,16), нет, не могу, ხოლო არა - უნდომელობისა, ამის გამო ვერ იხმარების ნაცუალად ზმნისა არა ძალმიძს, არ შემიძლია, მაგალითად, ვერ დავდივარ, не могу ходить, ვერ დავსწერ, не могу написать, არ დავდივარ, не хожу, т.е. не хочу ходить, არ დავსწერ, не напишу, или не хочу написать.
ვეფხი
vepch’i
(ოთხფ., დან. 7,6), рысь (ვეფხისტ. 859 და შემდგომი), тигр или барс.
ვექილი
vekili
ვაქილი, მაგიერი მოსაქმე, агент, поверенный.
ვეშაპი
veshap’i
(თევზ.) დიდი თევზი ანუ ცხოველი წყლისა (დაბად. 1,21; იონ. 2,1), кит. ს. ვისაბ. კეტ.
დიდი გველი (დან. 14,26 და შემდგომი; ამოს. 9,3), змий, змей.