главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ი...
Страницы (по 100 слов): 1 2
предыдущая • следующая
ი
i
ქარაგმიანნი ლექსნი: ი~ჳ - იესო, ი~ე - იოანე და ძველებურად ი~ჱლი - ისრაელი, ი~ელიმი - იერუსალიმი (იხილე შესავალსა შინა ასოთათჳს ჱ და ჳ). ასო ი იხმარების შემოქმედებითთა ზმნათა შინა, რაჟამს მოქმედება მიეჩემების თჳთ მოქმედსავე პირსა და და არა სხუათა. მაგალითად, ვსწერ, ვაშენებ, ესეწ არს საზოგადო, ხოლო მიჩე[მე]ბული თჳთ მოქმედისა პირისადმი, ითქმის: ვიშენებ, ვიწერ, იშენებ, იწერ, იშენებს, იწერს. ეგრეთვე პირნაკლად: მიშენებ, მიშენებს; მიწერ, მიწერს ანუ გიშენებ, გიშენებს; გიწერ, გიწერს. ეგრეთვე ი იხმარების ვნებითთა ზმნათა შინა. მაგალითად, ვიწერები და სხ. (იხილენ ასოთა თანა გ, ე, მ, უ და კუალად შესავალსა შინა ამის წიგნისასა უვრცელესად განმარტება ზმნათა).
რომელთამე ლექსთა წინაშე ი დაერთვის ვ: იწრო - ვიწრო და სხ. (ნახე ვ). კუალად ი დაერთვის ზმნისზედათა: იბედივ, იგურდივ, იმგრძლივ, იმრგულივ და სხ.
ია
ia
(ბალ.) ცნობილი ყუავილი გაზაფხულისა, гиацинт, фиалка (იისფერი, ნახე ისფერი).
იაბო
iabo
(ოთხფ.) ტაიჭი (ნახე ცხენთან), мерин.
იაგუნდი
iagundi
იაკინთი, თუალი პატიოსანი (ვეფხისტ. 296, 324), яхонт, hyacinthus.
იადონი, აედონი
iadoni, aedoni
(მფრ.) ბულბული, ვარდის ჩიტი (ვეფხისტ. 757, 1244), соловей.
იავარი
iavari
ალაფი, ნაშოვარი, ნაფორიაქალი (იერემ. 17,3), расхищение, добыча.
იავარყოფა
iavarq’opa
(იავარვჰყოფ) აფორიაქება, აკლება (მატ. 12,29), расхищать.
იაზმა
iazma
იაზმის წყალი (ნახე აიაზმა).
იათული
iatuli
ვეცხლის სასმისი სურა (ნახე სარწყულთან).
იაკინთი, ჳაკინთი
iak’inti, [ჳ]ak’inti
იაგუნდი (სპეკალთან ნახე) (გამოცხ. 21,20), иакинф, гиацинт, яхонт.
ანუ ფერი მისი მოლურჯო (გამოს. 31,4; იერემ. 10,9), синета.
იალკიალი, იალციალი
ialk’iali, ialtsiali
აქა-იქ ღრუბელი და შორის მათსა მჩენნი ვარსკულავნი.
იალქანი
ialkani
აფრა, ანუ ალამი ხომალდისა, парус, или флаг.
პატარძლის გჳრგჳნი ჯვრის წერისა და ქორწილის დროს ხმარებული.
იალღოჯი
ialghoji
ფიცარი პირმრუდი, აფრაკი.
იამბიკო
iambik’o
ლექსი 5 ტაეპოვანი და თჳთოელს ტაეფს აქუს 12 მარცვალი, ямбические стихи, ιαμβικός.
იანვარი
ianvari
აპანი (ნახე ზოდიაქოსთან), январь, генварь.
იაპოხტვა
iap’och’t’va
ნახე აპოხტი.
იარა
iara
დაჭრილობა, შალალი, წყლული, рана. თ. იარა.
იარაღი
iaraghi
ჭურჭელი რკინათა ანუ ძელთაგან, სახმარი ხელოსანთა: ხუროთა, კალატოზთა, მჭედელთა, მკერვალთა და ეგევითართა, инструмент, орудие художников.
საჭურველი მეომართა, თოფ-იარაღი და მისთანანი, оружие, доспехи военных.
ერთისა რომლისამე საგნისათჳს სახმარნი ნივთნი ან მორთულობა, ვითარ სუფრის იარაღი, ჩაის იარაღი, ცხენის იარაღი და მისთანანი, прибор, убор.
იარახჩინი
iarach’chini
არახჩინი.
იაროხი
iaroch’i
კასსია (გამოს. 30,24), кассия.
იასამანი
iasamani
(ხე) ясаман, жесмин, Ίασουμί, γιασμί.
იასაული
iasauli
მანდატური, ბოქოული, ხელჯოხიანი [есаул].
იასპი
iasp’i
ეშმის ქუა, თუალი პატიოსანი (ნახე სპეკალი) (გამოცხ. 21,18 და შემდგომი), иаспис, яспис, ϊάσπις.
იატაკი
iat’ak’i
სახლის ფსკერი (ნახე ფსკერთან) (ისაი. 25,12 და 26,5; დან. 14,18 და შემდგომი), земля, пол, помост.
იაფი
iapi
ნახე იეფი.
იაღლავაში
iaghlavashi
წამლებით შეზელილი და გამოცხობილი ლავაში დასადებად სიმსივნეთა და სხუათა სატკივართა.
იბაკო, იპაკო
ibak’o, ip’ak’o
ბერძულად ჰნიშნავს ყურადღებასა და ეწოდების დღესასწაულთა შინა სათქმელსა მუხლსა შემდგომად 3 ან 6 საცისკროს საგალობელისა, კუალად ეწოდების ბერძულადვე კონდაკიცა, упакой, ύπακοή.
იბედივ
ibediv
ანდეზედ, ბედის მიერი, ბედით მომხდარი, случайно, удачливо, на угад.
იგავი
igavi
არაბულია, მაგალითი, ანდაზა (მატ. 13:3,10,18 და შემდგომი; ფსალ. 77,2), притча, гадание.
იგი
igi
ისი, ნაცუალსახელი მესამის პირისა (იხილე ესე) (ფსალ. 1:2,3 კუალად 2:4,5,9), он, тот.
იგი ხშირად იხმარების ნაცულად კავშირისა ცა ანუ თუ სხუათა თანა ნაცუალსახელთა და ზმნისზედათა, განსარჩეველად კითხჳთისაგან. მაგალითად, ვინ, ვიეთი, რომელი, რაჲ ანუ ვითარ, რაოდენ, სადა, ოდეს, რაჟამს? და სხ. მერტივად თქმა ამათი ჰნიშნავს კითხუასა, ხოლო ვინ იგი, ვინცა, ვიეთნი იგი, ვიეთნიცა, რომელი იგი, რომელიცა, რა იგი, რაჲცა, ვითარ იგი, ვითარცა, რაოდენ იგი, რაოდენცა, სადა იგი, სადაცა, ოდეს იგი, ოდესცა, რაჟამს იგი და სხ. არღარა არიან კითხჳთნი, არამედ კუალავ მიღებითნი საცნაურისა პირისა, ანუ ნივთისანი, გინა ადგილისა და დროისანი. გარნა ოდესცა ჰაზრი არცა კითხჳთი არს, არცა განსაზრურებით საცნაური, არამედ საიჭვო რამე და ჯერეთ უცნაური, მაშინ ნაცულად იგი და ცა იხმარებიან მარცვალნი თუ და ძი. მაგალითად, არ ვიცი თუ ვინ მოვალს, თუ სად მოვალს, განიგდეს წილი, ვინძი რა აღიღოს, ეგრეთვე ვითარ, ვითარძი და სხ.
იგიაჲ
igia[ჲ]
მდედრობითად ხმარებულ არს მხოლოდ ერთსა ადგილსა (ნაუმ. 2,7), она.
იგრი
igri
ნახე ვიგრი.
იგრიკი, იგრიკა
igrik’i, igrik’a
აპრილი (ნახე ზოდიაქოსთან).
იგურდივ
igurdiv
გარდიგარდმო, ანუ მეორე გვერდისა უკანა набок, поперек (დან. 13,18), задний.
იდად
idad
მხიარულების ხმა, виват! (იერემ. 48,33), песни воспевать.
იდაყვი
idaq’vi
მკლავის საშუალზედ სახსრის ძუალის თავი, ვითა ფეხისა არს მუხლის კვირისტავი, локоть.
იდოლი
idoli
კერპი; იდოლებრივი კერპულად (კავშ.), идол, ϊδωλον.
იდუმალ
idumal
ფარულად, მალვით, დუმილით (მატ. 2,7; ფსალ. 100,5), тайно.
იდუმალი
idumali
დაფარული, დამალული (ვეფხისტ. 263).
იელატი
ielat’i
(ხე) ელატი, ель.
იელი
ieli
(ბალ.) შავფაფარა, თაფლის გამრყუნელი, кошкара, шабина.
იერარხი
ierarch’i
ბერძულად იეროს მღუდელი, არხოს მთავარი, ე.ი. მღუდელთმთავარი, ხოლო ზოგჯერ ითქმის წინაუკმოდ; არხიერი იგივე არს, іерарх, священноначальник, ίεράρχης.
იერლაყი
ierlaq’i
ოქმი (ნახე წერილთან), ярлык.
იეროდიაკონი
ierodiak’oni
მონაზონად შემოსილი (დიაკონი ნახე), иеродиакон, ίεροδιάκονος.
იერომონახი
ieromonach’i
მღუდელთმონაზონი, ხუცესმონაზონი, иеромонах, ίερομόναχος.
იეროღლიჶი, ჰიეროღლიჶი
ieroghli[ჶ]i, hieroghli[ჶ]i
უწინარეს შემოღებისა საწერთა ასოთასა ძველნი ეგჳპტელნი ხმარობდენ რომელთამე სახეთა და ნიშანთა საცნობებელად ურთიერთისადმი ჰაზრთა თჳსთა; არამედ ამგუარი წერა არს ძნელად მისახდომი და ეწოდების იეროღლიჶი, иероглиф, ίερογλυφικός, hierogliphus.
იესო
ieso
ქარაგმით ი~ჳ, ბოლოდ ჳ ამისათჳს დაურთავსთ, რომელ ო და ჳ შეიქმნების უ და ებრაულად იესუ, მაცხოვარი, Иисус, Ίησοϋς, Jesus.
იეფი
iepi
არა ძვირი, მცირეს ფასისა (ვეფხისტ. 1054), дешёвый.
იეფი კაცი პურადი, გამცემი, чивый, тороватый.
იეფობა
iepoba
სიმრავლე ნივთთა, მცირეთა ფასითა საშოვართა (ფსალ. 121,7), обилие, дешевизна.
პურადობა, უხვება (ვეფხისტ. 1545), чивость, тороватость.
იეფის გაიეფდების, განმდიდრდების (იერემ. 12,1), угобзитися.
ივნისი, ივლისი, იისფერი
ivnisi, ivlisi, iisperi
ნახე იუნისი, იულისი, ისფერი.
ითიკა
itik’a
ზნეობა, ზნეობისა და ზრდილობისა სწავლა, нравственность, ήθική.
იკანკლედი
ik’ank’ledi
დაკლაკნილი, მიმოხვეული (გზა, მდინარე და ეგევითარნი), извилистый.
იკონომოსი
ik’onomosi
სახლის მნე, განმგე, ეზოს მოძღუარი, эконом, домоправитель, Οίκονόμος.
იკორთა
ik’orta
ფიცრის თარო, полка дощатая.
იკოსი
ik’osi
დიდი მუხლი იბაკოს მოდგმით წასაკითხი, икос.
ილაღი, ჰილაღი
ilaghi, hilaghi
ტანტრაბეჩი, уховертка, ухочистка, χιλάλι. თ. ჰილალ [არაბ.].
ილეკტრო, ილეკტრიონი
ilek’t’ro, ilek’t’rioni
ქარვე (ეზეკ. 1,4), илектр, электр, Ήλεκτρον.
იმარმენი
imarmeni
ნახე მარმენიო.
იმგრძლივ
imgrdzliv
გრძლად, სიგრძეზედ, вдоль.
იმედეული
imedeuli
გულდადებული, обнадеженный.
იმედი
imedi
სასოება (ვეფხისტ. 503, 1287, 1299), надежда. თ. ჰუმუდ.
იმიერ
imier
იქით, იქითგან, გაღმა (ნახე ამიერ), по ту сторону.
იმლიკი
imlik’i
ახირებული, უცნაური, чудак.
იმპერატორი
imp’erat’ori
კეისარი, император, Imperator.
იმპერატორული, იმპერატორებითი
imp’erat’oruli, imp’erat’orebiti
შესახვედრი, შესაფერი მისი, საიმპერატორო, императорский.
იმპერია
imp’eria
საიმპერიო, საკეისრო, საბრძანებელი იმპერატორისა, империя.
იმრგულივ
imrguliv
გარემო, გარშემო, მრგულიად, вокруг, кругом.
ინაგა
inaga
(მფრ.) მომცრო ტრედეი, გურიტი.
ინადი
inadi
ქიშპი, ახირება, მიბრჯნა, ჯაბრი, упрямство, упорство, ίνάτι.
ინადიანი
inadiani
ქიშპიანი, ახირებული, უდიერი, უჯათი, упрямец, упорный, ίνάτής.
ინათლებს, ინათლა
inatlebs, inatla
გათენდების (თენება ნახე), рассветает.
ინახი
inach’i
ადგილი საჯდომი სუფრასა ანუ ტაბლასა ზედა.
ინახით ჯდომა
inach’it jdoma
(ინახით ვჰზი) გვერდით, ანუ თანაჯდომა ტაბლასა ზედა (მატ. 8,11 და 9,10; იოან. 13:12,28), возлежать.
ინგლისის ჭურჭელი
inglisis khurkheli
ითქმის უფრორე საღვინეთათჳს, ხოლო თეფშთა და მისთანათა ქაშანური (ნახე ჭურჭელი და ქაშანური), муравленая, изразцовая посуда.
ინდიკტიონი
indik’t’ioni
მცირე არს 15 წელიწადი და აღირიცხების 1 სეკდემბრიდამ, индикт, ხოლო დიდი ინდიკტიონი არს 532 წელიწადი (ნახე ქრონიკოს), индиктион великий.
ინდოური ქათამი
indouri katami
(მფრ.) индейка, курица индейская; ინდოური მამალი, индейский петух.
ინდუშა
indusha
მურა (ნახე რუხი).
ინთილა
intila
სტომაქის მოშლა ბევრის ჭამით ან საწყენის საჭმლისაგან და ვერ მონელება, расстройство желудка.
ინოხი
inoch’i
რაინდი (2 ეფრემ) ანუ მგრძნობელი ძარღვი (ნემეს. 26).
ინჯილიკი
injilik’i
ჯიბლიბო, ქუთუთოს ბმო.
იობელიონ, ანუ იოვლიოს
iobelion, anu iovlios
ძველთა ებრაელთა დღესასწაული, რომელიცა გარდაიხდებოდა {ებრაულად ერკემლის რქა} ერგასსა შინა წელიწადსა ერთგზის და მაშინ განათავისუფლებდიან მონათა, მიუტევებდენ ვალთა და სხ., ხოლო შემდგომად რომის პაპათაცა დააწესეს {ყოველი 25-ე წელიწადი} მსგავსივე მისი, юбилей, jubilaeus.
იონჯა
ionja
свежая трава (ნახე ალერდი), прилистник.
იორდასალამი
iordasalami
(ბალ.)
იორღა
iorgha
(ოთხფ.) კეთილმოსიარულე ცხენი (თოხარიკი ნახე).
იოტა
iot’a
ხაზი, მცირედ წარზიდული (მატ. 5,18), иота, черта, ίώτα.
იპაკო
ip’ak’o
ნახე იბაკო.
იპოდიაკონი
ip’odiak’oni
(კერძო დიაკონი ნახე), поддьякон.
იპოპოკენტავრო ანუ კენტავრო
ip’op’ok’ent’avro anu k’ent’avro
центавр, полкан, Κένταυρος.
იპპოდრომი
ip’p’odromi
ცხენთ სარბიელი, საჭენებელი ასპარეზი (შავთ. 39), конское ристалище, цирк, ίπποδρόμιον.
ირაო
irao
(მფრ.) დიდი მფრინველი.
ირემი
iremi
(ოთხფ.) გარეული ზროხა (ფსალ. 28,8 და 41,1, კულად 103,18), елень, მამალს ეწოდება ხარირემი, олень, დედალს - ფურირემი, лань, შვილსა მათსა ნუკრი, მოზდილს - შველი.
ირიბი
iribi
ურიბი, უსწორი, ან ალმაცერი, косой, ირიბად, наискось.
ირისე
irise
ცის მშვილდი (დან. 4,20; გამოცხ. 10,1), дуга, радуга, ίρις, ϊριδος.
ირმის ბაწარი
irmis bats’ari
(ბალ.) ჯონჯოლა სოკო.
იროელ, იროელნი
iroel, iroelni
წარმართნი უწოდდენ კერძო ღმერთსა, ანუ ирой, герой, ήρωας, heros, herois, ნახევარ-ღმერთსა, რეცა შობილსა კაცთაგან და კერპთა მათთა, ироиня, героиня, ήρώϊσσα, heroina, ae.
ის
is
ნახე იგი.
ისავრო
isavro
(მძრ.) მსვენლოშა, ქამელეონი, хамелеон.
ისარი
isari
მშვილდით სასროლი მცირე ლახვარი (ფსალ. 7,12 და 10,2), стрела, სახენი ამისნი არიან: საყალნო ფრთედაბალი და პიწურილი, რომელსა ხმარობენ თურქნი და ყივჩაყნი; სარჩა ზომიერი, ფრთემობრტყე და პირფართო; ქეიბური მისგან უგრძესი პირდიდი და ფრთემაღალი; ქიბორჯი სარჩის მსგავსი პირგანპებული და მომცრო; ბოძალი ქეიბურის მსგავსი, პირდიდი განპებული; ყოდალი სარჩისტოლო, ფრთოსანი, პირუწვერო და მრგუალი; ღრჯა ამისი უგრძესი, წვერმწვეტი, ჯვარედად ჩხირდასხმული; სეფქა ფრთემაღალი, გრძელი და გრკალშემობმული; გეზი უფრთო, უპირო; სამალი მტკაველზედ მეტი რკინის ღარით სასროლი; წინწკიტელა ცუდი ბოშვთ სამღერელი.
ისარნები
isarnebi
ავაზანი.
ისევ, ისევე
isev, iseve
კიდევ, კუალად, еще, опять.