главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: უ...
Страницы (по 100 слов): 1 2 3 4
предыдущая • следующая
უ
u
ქარაგმიანნი ლექსნი ამას ასოსა ზედა: ო~ი - უ~ი - უფალი, უ~კი, უ~კე - უკუნითი, უკუნისამდე.ასოსა უ საქცევი ო და ჳ თან იხილე ო შინა.
ასო უ დაესხმის თავად სახელთა:1. დასანიშნავად უკუთქმისა ანუ უქონლობისა, ამას შეუდგების ბოლოდ ო, ანუ ური, ვითარ უადგილო, უაზნო, უბედო ან უბედური, უკაცო ან უკაცური, უმამო, უდედო, უთვალო, უფეხო, უძალო ან უძლური, უძილო და სხ. ხოლო მიმღეობანი უკუთქმიანი ბოლოს მიიღებენ მარცვალსა ელი ან რი, ვითარ: უსმელი, უჭმელი, დაუდეგარი ან დაუდგრომელი, მოუსვენებელი ან მოუსვენარი, დაუწერელი და სხ.
2. ზედშესრულთა უაღრესობითისა ხარისხისათა, რომელსაც ბოლოდ დაერთვის ესი, ვითარ დიდი - უდიდესი, მცირე - უმცირესი, მძიმე - უმძიმესი, ფართო - უფართოესი ან უფართესი და სხ.
ხოლო ზედშესრულნი სახელნი, დაბოლოვებულნი მარხვალსა ზედა ლი, ზოგჯერმე ისპობენ მას, ვითა დაკნინებულნიც მარცუალითა მო (იხილე მ), ანუ გაარსებითებულნი მარცუალითა სი (იხილე ს-შინა). მაგალითად, კეთილი - უკეთილესი ან უკეთესი, ტკბილი - უტკბილესი ან უტკბესი, გრძელი - უგრძელესი ან უგრძესი, ზრქელი - უზრქელესი ანუ უზრქესი და სხ.
რაოდენნიმე ზედშესრულნი იხმარებიან მხოლოდ უაღრესობითად და არა აქუსთ დადებითი ხარისხი, ვითარ უაღრესი, უპირატესი, უხუცესი, უდარესი, უზესთაესი, უარესი. ხოლო ზოგნი სრულიად არ მიიღებენ ბოლოს მარცუალსა ესი, ვითარ უპრიანია და არა უპრიანესი, ანუ უარ, უმალ, უკეთ ნაცულად უარესი, უმალესი, უკეთესი; კუალად უფრო ნაცულად უფროსად. ანუ არა მიიღებენ თავად უ და დაშთების ბოლოდ ესი, ვითარ ხუცესი.
რომელნიმე უბადონი ანუ შეურაცხნი ლექსნი განმრჩობლდებიან ასოჲთა ამით უ, ვითარ: ბალახ-ბულახი, ბიჭ-ბუჭები, ბრაგა-ბრუგი, რახი-რუხი, მრადი-მრუდი, მტლაშა-მტლუში, ნაჭერ-ნუჭერი, ღელე-ღულე, ჭია-ჭუა, ხილი-ხული და სხ.
უ დაერთვის ზმნათაცა, რაჟამს მოქმედება მათი მიეჩემების მესამესა პირსა, ვითარ ვიკეთებ - ვუკეთებ, ვიწერ - ვუწერ, ვიკერავ - ვუკერავ და სხ. (იხილე ასოთა თანა გ, ი და მ).
უ ბრჯგუ ანუ უ მოკლე ლექსთა შინა არს საშუალო ვ და უ. ამის გამო არა არს სრული ხმოვანი, არამედ ნახევარხმოვანი, ვერ შემადგენელი მარცუალისა და ამად ხშირად ხმარობენ ნაცულად მისსა ვ. მაგალითად: გუამი - გვამი, ზღუა - ზღვა, ქუა - ქვა და სხ.
მარცუალი უა შეიცულების ო-ზედა (იხილე ო), უ იხმარების ზოგჯერმე ნაცულად ჳ. მაგალითად: გჳნი - გუნი, ღჳმელი - ღუმელი, ხჳმირა - ხუმირა და სხ.
უადგილო
uadgilo
არა მექონე ადგილისა, ანუ უჯერო, безместный, или неуместный, [უადგილო ადგილს, неуместа].
უავადო
uavado
მთელი, არა სნეული, безболезненный, здоровый.
უავღუსტესი
uavghust’esi
რომელია უსამღთოესი, უდიდებულესი.
უაზნო
uazno
უგვარდიდო, უდიდგვარო, მდაბიო (1 კორ. 1,28), худородный, незнатный.
უამხანაგო
uamch’anago
უმაგალითო, საუცხოვო, бесподобный, бесприкладный.
უანგარიშო
uangarisho
უთვალავი (ვეფხისტ. 52), бесчисленный, неисчетный.
უარესი
uaresi
ავზედ უავესი (ვეფხისტ. 789, 1289, 1291), худший.
უარისყოფა, უარის ქმნა
uarisq’opa, uaris kmna
(უარს ვჰყოფ) განგდება, ხელის აღება (მატ. 10,33; ვეფხისტ. 530), отвергать, отрекаться.
უარი, უარის თქმა
uari, uaris tkma
დათხოვნა, არა თანხმობა, არ გავლენა სათხოვრისა, отказ.
უარშიო
uarshio
გაუწყობელი, нестройный.
ურჩი, непослушный, грубый.
უარძანიკო, უარზანიკო
uardzanik’o, uarzanik’o
სრულიად უმარილო, მტკნარი (ნახე არძანი).
უასაკო
uasak’o
ნახე უჰასაკო.
უაუგო
uaugo
ურცხჳ, უნამუსო (ვეფხისტ. 788), бессовестный, бесстыдный. предосудительный, зазорный.
უაღვირო
uaghviro
თავდაუჭერელი, თჳთნება, თავხედი, необузданный, своевольный.
უაღრესი
uaghresi
მაღალი, აღმატებული (ნახე უმცირესთან), превосходный, высший.
უბადო
ubado
ცუდი, ბედითი, низкий, подлый.
უბადრუკი
ubadruk’i
უბედური (რომაელ. 7,24; ფსალ. 136,8), окаянный, бедный.
უბანელი
ubaneli
რა დაბანილი, გაურეცხელი (მარკ. 7:2,5), неумовенный, немытый.
უბანი
ubani
ჭუკა, ქუჩა ანუ ერთი კერძო ქალაქისა (ფსალ. 17,42; ეზეკ. 16,24; მატ. 6,2 და 11,16), стогна, улица, слобода, квартал.
უბარი
ubari
უმძრახი, ვინც ემდურის ვისმე და არ ელაპარაკება.
უბე
ube
წიაღი, სამოსელთ გვერდზედ მიკერებული შთასადებელი, пазух, боковой карман.
ფსკერი ნავთა, ანუ ხომალდთა (იონა. 1,5), дно.
ეტლთა და ურემთა შინაგანი შთასადებელი, ანუ სასხდომი, корпус экипажей, кареты, коляски и пр.
წიაღი ანუ ტოტი ზღჳსა და მდინარისა, залив.
უბედური
ubeduri
არა ბედნიერი (ვეფხისტ. 839), несчастный.
უბელო
ubelo
შეუკაზმავი ცხენი, неоседланная лошадь.
უბინაო
ubinao
უადგილო, უსახლკარო, бесприютный, неимеющий оседлости.
უსაფუძველო, неосновательный. непостоянный.
უბინდო
ubindo
მარად ნათელი, უმწუხრო (შავთ. 54).
უბიწო
ubits’o
უმანკო, თავისუფალი ბიწისაგან (ფსალ. 14,2; ლუკ. 1,6), беспорочный, непорочный.
უბნობა
ubnoba
(ვუბნობ, ვეუბნები) ლაპარაკი, საუბრობა, говорить, беседовать.
უბოროტო
uborot’o
განშორებული ბოროტისაგან, незлобный.
უბრალო
ubralo
უცხო ბრალთაგან (ფსალ. 9,28 და 23,8; მატ. 12,5 და 27,24), невинный, неповинный, чистый.
ლიტონი, არა ჩინებული, простой, незнатный.
უგბილო, უგბოლველი
ugbilo, ugbolveli
უმი, მოუხარშავი (გამოს. 12,9), суровый, сырой, неварёный.
უსწავლელი, უმეცარი, თავხედი, ახირებული (შავთ. 83), невежда, упрямец.
უგემური
ugemuri
ცუდის გემოსი, невкусный.
უსიამოვნო, უთავაზო (ვეფხისტ. 181, 277), неприятный, грубый, суровый.
უძლები, უქეიფო, ხაზმუზიანი (მუნვე, 1117), нездоровый.
უგვანი, უგვარო
ugvani, ugvaro
და სხ. (ნახე უგუანი, უგუარო).
უგზო
ugzo
უვალი, გაუვლელი (ფსალ. 62,1), непроходимый.
უგი
ugi
(ოთხფ.) უზვი, უკრავოდ მწველელი ცხუარი, яловая, дойная овца.
უგლიმი
uglimi
ურიდი, შეუპოვარი (იერემ. 49,4; შავთ. 6), бесстыдный.
უგონო, უგონებო
ugono, ugonebo
უცნობო, გონებამიხდილი ან უგძნობელი, бузумный, беспамятный, бесчувственный.
უგრეხელა
ugrech’ela
(ბალ.) ქვიშნა.
უგრძნობელი, უგრძნობარი
ugrdznobeli, ugrdznobari
არა მგრძნობელი, ანუ არა საგრძნობელი (ვეფხისტ. 89), нечувствительный.
უგუანი
uguani
უმსგავსი, უხამსი, უშესაბამო, неприличный, непристойный.
უგუარო
uguaro
ბედითი, უბადო, უხამსი ან გაუწყობელი, безобразный, нескладный, или подлый, თ. ბეჯინს [არაბ.-სპ.].
უგულებელს ქმნილი
ugulebels kmnili
გულიდამ გადავარდნილი (მალქ. 2,9), отвержен.
უგულებელყოფა
ugulebelq’opa
(უგულებელს ვჰყოფ) არაფრად მიჩნევა, დაწუნება (ფსალ. 9,21 და 54,1), презирать.
უგულო
ugulo
გულგრილი (ვეფხისტ. 10, 837 და შემდგომი), хладнокровный.
უგუნურება
ugunureba
გონების მოკლება (ფსალ. 37,5), безумие.
უგუნური
ugunuri
გონებამიხდილი, დაბრმობილი გონებით (ფსალ. 13,1 და 48:13,21), безумный, несмысленный.
უდაბნო, უდაბური
udabno, udaburi
დაბათ არა მქონებელი, უშენი, უსავანო (ფსალ. 28,8; მატ. 3:1,3; იოან. 6,31; ვეფხისტ. 1320), пустыня.
უდაბნო, მონასტერი, სავანე განშორებული შენობათაგან, пустыня, обитель.
უდარესი
udaresi
მდარე, სიკეთით ანუ პატივით ნაკლები სხუათა, რაჲსამ~რთობით უაღრესისა, низший.
უდები
udebi
მცონარი, დახსნილი, მედგარი.
უდიერი
udieri
ძალით შეუძლებელის მნდომი, ანუ მთხოველი.
უდილადოსა
udiladosa
გაუთენებლივ (ვეფხისტ. 1571).
უდრეკი
udrek’i
მოუდრეკი, მაგარი, жесткий, негибкий.
უდროვო
udrovo
უჟამო, უშესაბამოს დროსი, безвременный.
უებარი
uebari
ულაპარაკო, უმძრახი, ხმა გაუცემელი, უბარი (ვეფხისტ. 406).
უებარი, უებრო
uebari, uebro
მისებრის არა მქონი, უამხანაგო (ვეფხისტ. 32, 122, 753), бесподобный, несравненный.
უელი
ueli
(ბალ.) მოგრძე მარწყჳ, земляника.
უენო
ueno
უცოდინარი რომლისამე ენისა, ანუ კეთილად ვერ მოლაპარაკე (ჩახრუხა. 15), безязычный, или неспособный говорить.
უეცარი
uetsari
ანაზდი, მოულოდნელი, нечаянный. внезапный.
უეცრად
uetsrad
ანაზდად, невзначай, внезапно.
უვადო ხმალი
uvado ch’mali
черпалная сабля (ნახე ვადა), шашка.
უვალი
uvali
განუვლელი, უხვედრი კაცთაგან (იერემ. 2,6), непроходимый.
უვიცი
uvitsi
უცოდინარი, უსწავლელი, незнаток, невежа.
უვნები, უვნებელი
uvnebi, uvnebeli
უცხო ვნებისაგან, невредимый, или безвредный.
უზადო
uzado
ურიოშო, მარტივი, შეურევნელი, чистый, цельный, без примеси, [чистый, святый].
უზადო არს უიგივეო იგი, ერთი და თჳთ სრული, უნაკლულო (კავშ. 24,14; ვეფხისტ. 1482).
უზავი
uzavi
დაუზავებელი, დაუმშვიდებელი (2 ტიმოთ. 3,3), непримирительный.
უზანი, უზნის ხე
uzani, uznis ch’e
(ხე) {უზანი, უზნის ხე - черная калина, городовина, горд - დავით ჩუბინაშვილის ქართულ-რუსული ლექსიკონი}]
უზარმაზარი
uzarmazari
საზარლად დიდი, огромный.
უზესთაესი
uzestaesi
უმაღლესი, უაღრესი.
უზვი
uzvi
(ოთხფ.) უგი, ურწანი, ბერწი ხვასტაგი (ნახე ზვევა), яловая.
უზმა, უზმო
uzma, uzmo
უჭმელი, დილითგან ჯერეთ საზრდელმიუღებელი (ისაი. 27,21; მატ. 15,31; საქმ. 27,33), неевши, натощак.
უზომო
uzomo
არა მექონი ზომისა, უსაზომო (ვეფხისტ. 52, 55), безмерный.
უზრდელი, უზდელი
uzrdeli, uzdeli
უთავაზო, არა მექონი ზდილობისა, невоспитанный, неучтивый.
უზრდელობა, უზდელობა
uzrdeloba, uzdeloba
უთავაზობა, неучтивость.
უზრდელური, უზდელური
uzrdeluri, uzdeluri
უსაქციელი საქმე ანუ სიტყვა, неучтивый, грубый.
უზრუნველი
uzrunveli
თავისუფალი ზრუნვისაგან (მატ. 28,14), обеспеченный.
უთავბოლოვო
utavbolovo
ურიგო, დაუწყობელი, არეული, беспутный, бестолковый, перемешанный.
უთვალავი
utvalavi
ურიცხჳ, უანგარიშო (ვეფხისტ. 1 და 198), несметный.
უთვალო
utvalo
არა მქონები თვალთა, безглазый.
უთნო
utno
უსათნოვო, უკეთილო (ისაი. 5,23), нечестный.
უთო
uto
რკინისა ანუ თუჯისაგან შექმნილი საცეცხლე, გასაძეგვი ნაკერავთა, утюг.
უთუო
utuo
უსათუო, უცილობელი, непременный, беспрекословный, безусловный.
უთუოდ
utuod
უსათუოდ, მიუცილებლად (ვეფხისტ. 430), непременно, неотменно.
უთქმელი
utkmeli
ვერ სათქმელი, თქმად შეუძლებელი (2 კორ. 12,4), неизреченный.
უთხოვარი
utch’ovari
(ხე) ურთხელი, ულპოლველი ხე.
უიარაღო
uiaragho
ნახე უჭურველი.
უკადრისა
uk’adrisa
მოთაკილე, არაფრად მიმჩნევი რისამე ზუაობით, пренебрегающий, презирающий.
უკადრისა
uk’adrisa
(ბალ.) ძაღლის ენა.
უკადრისი
uk’adrisi
სათაკილო, შეუფერებელი, неприличный.
უკან
uk’an
მერმე, მასუკან, после, потом.
უკანა
uk’ana
ბოლონდელი, უკანასკნელი (ნახე უმცროსი და წინა) (მატ. 19,30 და 20,16), задний, последний.
უკანანი
uk’anani
უკანაკერძო, задки.
უკანასკნელ
uk’anask’nel
ბოლოს დროს, დასასრულ (მატ. 21:29,32,37), напоследок, наконец.
უკანასკნელი
uk’anask’neli
ნაბოლოვარი, ბოლონდელი, ბოლოს დაშთომილი (ნახე უმცროსთან) (მატ. 20,8 და შემდგომი; შავთ. 3), последний.
უკანონო
uk’anono
გარეგანი კანონისა, неправильный.
უკან, უკანაკერძო, უკანით
uk’an, uk’anak’erdzo, uk’anit
ზურგით კერძო (გამოს. 26:12,22.23 და შემდგომი; ისუ. 8,2), созади, позади, назад.
უკაცრავად
uk’atsravad
კაცთ შეუფერებლად (იხმარების ბოდიშის მოსახდელად), виноват, извините.
უკაცრაული
uk’atsrauli
არ შესაფერი, უკაცრაული მოხსენება, с позволения сказать.
უკეთესი
uk’etesi
რჩეული, სხვათა ზედა მეტი სიკეთით (ნახე უმცროსთან) (მარკ. 14,21 და 1 თესალ. 5,20), лучший.
უკეთუ
uk’etu
კავშირი სათუო (მატ. 7,11 და 8,2), ежели, если.
უკეთუმცა
uk’etumtsa
სრულებით სათუო (იოან. 15,19 და შემდგომი), ежели бы, если бы.