главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ღ...
Страницы (по 100 слов): 1 2
предыдущая • следующая
ღ
gh
ქარაგმიანნი ლექსნი: ღ~ი ანუ ღ~თი, ღ~თაება ანუ მ~თაება, ღ~თმთავრობა, თ~თისმშობელი, ღ~თშემოსილი, ღ~ივსულიერი და სხ. საუფლონი ესე ლექსნი დაიწერებიან საუფლოთავე ქარაგმითა.
ვიეთნიმე, რეცა მმკაცრად შედგომილნი კანონთა ღრამმატიკისათა, განმაშიშულებელნი ლექსთა ამათ უქარაგმოთ სწერენ ნათესავობითად ღმრთისა, ზედშესრულად ღმრთიური და სხ. გარნა ესე ვითარი გამოთქმაცა არა სადა იხმარების საზოგადოდ, არამედ ითქმის ღუთისა, ღუთიური და სხ. სხვებრ გამოთქმა ძალუძს, ვისცა ვითარ ენებოს, გარნა უქარაგმოდ განშიშულება საუფლოთა ლექსთა წინააღმდეგ არს საზოგადოდ მიღებულისა ჩვეულებისა და უშესაბამოცა მისდა: "რომელმან დასდუა ბნელი საფარველად თჳსად" (ფსალ. 17,11). ესრეთ განუსჯიათ ქართველთა მთარგმნელთა და მწერალთა წმიდათა მამათა და ამად ასოსა ამას ზედა საუფლონი ლექსნი სრულიად დაწერილ არიან თჳსითა ქარაგმებითა შესაბამთა მათთა ადგილთა ზედა, წესისაებრ ლექსიკონისა.
აქა შეისწავე, რამეთუ ლათინურსა და ბერძულსა ენათა შინა ლექსნი: Deus, Θεός და სხუანიცა მრავალნი არა ყოველთავე შინა ბრუნვათა შეუდგებიან საზოგადოთა კანონთა, ხოლო მითოლოღიურნი Διός, Jupiter, სრულიად შეიცულებიან ბრუნვათა შინა. მაგალითად: წრ. Ζεύς, ნათეს. Ζηνός ანი Διός, მიც. Ζηνί ანუ Διϊ, შემასმ. Ζήνα ანუ Δία წოდ. Ζεύς, წრფ. Jupiter, ნათეს. Jovis და სხ.
კუალად შეისწავე, რამეთუ მითოლოღიისა შინა ძველთა კერპთმსახურთა ღმერთთა სახელნი დაიწერებიან ქარაგმით არა თუ ზეიდამ, არამედ ქარაგმას უსმენ ქვეიდამ, ვითარ ღ~თი. ესე ჰნიშნავს წარმართთა კერპსა. არა უჯერო იქმნებოდა ხმარება ამისი საღვთოსა შინაცა წერილსა (იხილე ფსალ. 95,5): "ღ~თნი წარმართთანი ეშმაკ არიან".
ამ ღ ასოს მაგიერ ზოგნი ხმარობენ ყ უკანონოდ (იხილე ყ ასოსა შინა).
ღა მარცვალი ესე შეერთდების სხუათა ლექსთა და განავითარებს მათ.
1. ზმნათა საეჭვოსა კითხუათა შინა, ვითარ არსღა? ე.ი. კუალადცა არს? იქმნებისღა? მოვალსღა? და სხ., еще ли? уже ли?
2. მრავალთა ზმნისზედათა და კავშირთა: არღა, არღარა, уже не, более нет. ვერღარა, ნურღარა, ვიდრეღა, კნინღა, თუმცაღა, დაღათუ და სხ.
ღაბაბი
ghababi
ნიკაპის ქვეშე ჩამოზეული ნაკეცი სიმსუქნისა, борода.
ღაბუა
ghabua
(მფრ.) ქათამი ანუ სხვა მფრინველი ნიკაპს ქვეშ ბუმბულით მოსილი წვერის მსგავსად, ვითა თავზედ ქოჩორა, на подбородке махнатая курица.
ღადარი
ghadari
დაუნდობელი, მოღალატე (ვეფხისტ. 747), изменчивый.
ღადარინელი
ghadarineli
ნახე ღაზარინელი.
ღადირი
ghadiri
წარზიდული სერი, ქედი გორათა.
ღადო
ghado
ზღუათა ღელვის ნჩქრევა, ფურთუნი (ნახე წყალთან).
ღადრობა
ghadroba
დაუნდობლობა, ღალატი, измена.
ღავილი
ghavili
(ღავის) ბღურიალი, ცუდი ტირილი, [верезжить, выть].
ღავღავი
ghavghavi
(ღავღავებენ) განგაშით დრტჳნვა მრავალთაგან, ропот, шум.
ღაზარინელი, ღადარინელი
ghazarineli, ghadarineli
ვარსკულავთმრიცხველი, ანუ მესიზმრე (ჩახრუხა. 3), [გაზარინელი].
ღაზლა
ghazla
მსხჳლი მკედი მატყლისა, ანუ შლილი ფერადი (ნახე ძაფი).
ღაზობა
ghazoba
ფრიადი შური, გუაჯი (ნახე შურთან) (ვეფხისტ. 140), ревность, рвение.
ღალა
ghala
რაოდენიმე ნაწილი მოსავალთა, მამულის პატრონისადმი ბეგარად მისაცემი, ვიეთნიმე უხმობენ ყალანად, поземельная подать, или сбор с урожая.
ღალატი
ghalat’i
მუხთლად შეთქმულება მოსაკლავად ვისსამე (ვეფხისტ. 418, 434), умысл, покушение на жизнь чью.
(ვუღალატებ) განცემა, შეურჩენლობა (კუალად 1071), изменять.
ღალვა
ghalva
(ვღალავ, ვიღალები) დაშრომა, დაღალვა სიარულით ან მუშაობით, утомлять, -ся, уставать.
ღალღა
ghalgha
(მფრ.) ყუავის გუარია, галка, кулик.
ღამე
ghame
დრო დასლჳთგან მზისათ ვიდრე აღმოსლუადმდე (დაბად. 1:5,16; ფსალ. 1,2 და 18,2), нощь, ночь.
ღამის თევა
ghamis teva
დაისი (ნახე თევა).
ღამისმხმობელი
ghamismch’mobeli
(მფრ., ლევიტ. 11,17) вран нощной.
ღამორა, ღამურა
ghamora, ghamura
(მფრ.) მღამიობი, მაჩქათელა.
ღანუხობა
ghanuch’oba
გაზაფხულის დრო.
ღანძილი
ghandzili
(ბალ.) ჯიშკილა, черемуха, черемша. ს. ღანძიღ.
ღაპაღუპი
ghap’aghup’i
ხშირი წვიმა, გინა ცრემლთა დენა.
ღაჟო
ghazho
(მფრ.) ჯინხვა.
ღაჟღაჟი
ghazhghazhi
(ბალ.) ფურცელთ ფერადობა, ვითა ხაშხაში.
ღართი
gharti
წამოსასხამი საწვიმარი ნაბადი ბოჭლოიანი, бурка.
ღარი
ghari
გრძელი ხე შუა ამოჭრილი გასადინელად წყალთა (ვეფხისტ. 704), жолоб.
ღარიბი
gharibi
უცხო ანუ გლახაკი (ვეფხისტ. 165, 792, 812), бедный, или странник. თ. ყარიბ [არაბ.].
ღარიბი მარგალიტი (ნახე ობოლი) (მუნვე, 1362, 1375).
ღატაკი
ghat’ak’i
ფრიად გლახაკი, მკდოვანი და შიშველი.
ღაფალი
ghapali
გაუფრთხილებელი, წარმდები, გარეწარი (ვეფხისტ. 642, 720), оплошный, опрометчивый.
ღაღადება
ghaghadeba
(ვღაღადებ) ხმამაღლად ზახილი (ფსალ. 30,33; საქმ. 19,28), вопиять, взывать, кричать, ხოლო სახელზმნად (ფსალ. 9:6,12 და 26,6; მატ. 2,18 და 25,6), воскликновение, клик, вопль, шум.
ღაღადისი
ghaghadisi
საბავთოს საქმის მოამბე ხმამაღლად (იობ. 1,14 და შემდგომი), вестник.
ღაწვი
ghats’vi
ლოყა (ფსალ. 31,9; ქებ. 5,13), ланита, щека, челюсть.
ღაჭაღუჭი და ღაჭუნი
ghakhaghukhi da ghakhuni
ხვასტაგთ ცოხნის ხმა.
ღება
gheba
(ვიღებ) აღხმა ხელის მოკიდებით, брать, принимать. ზმნა ესე მრავალგუარად განვითარდების ზედდადებულთაგან მარცუალთა: აღება, ამოღება, გაღება, გარდაღება, დაღება და სხ. (იხილენ თჳსთა ადგილთა), ვაღებ, отворять.
ღებვა
ghebva
(ვღებავ) დაფერადება, სხვა ფერის მიცემა, красить.
ღებილი, ღებული
ghebili, ghebuli
დაფერადებული, შეღებული (ისაი. 1,18), багряный, крашеный.
ღებინება
ghebineba
(ვაღებინებ) იძულება სხჳსა აღებად, заставлять брать.
(აღებინებს) პირიდამ ღებინება, წარმონთხევა საჭმელთა და ბალღამთა სტომაკიდამ წამლის მიცემითა, ან უწამლოდ, рвать, рвота.
ღელე
ghele
ჩავარდნილი ადგილი მინდორზედ ანუ მთათა შორის (ფსალ. 59,8 და 64,13, კუალად 83,5), юдоль, юдолие, долина.
ღელვა გვემული, ღელვილი
ghelva gvemuli, ghelvili
შეჭირვებული ღელვისაგან, обуреваемый.
ღელვა
ghelva
(ღელავს) ზღჳს ხეთქება, ფურთუნი (წყალთან ნახე), волноваться (ფსალ. 41,7; მატ. 8,24; საქმ. 27,41), волна, буря.
ღელავს, ღელვიანი ითქმის ნაწსოვთათჳსცა (ნახე ტალღიანი).
ღეო
gheo
ძნა მდგარი ხუთეულიდამ ოცეულადმდე.
ღერება
ghereba
(ვუღერებ) ნახე მოღერება (ვეფხისტ. 1393).
ღერი
gheri
მცირე ნაპობი შეშისა, полено.
ზრო მცენარეთა, стебель.
ღერო
ghero
ზრო ბალახთა და მხალთა (იხილე ხერი), стебель.
ღერღეტი
gherghet’i
(მფრ.) ბატი, гусь.
ღერღვა
gherghva
(ვღერღ, -ღავ) ცერცჳსა და სხუათა მარცვალთა ხოშორად დალეწა საფქველზედ.
კბენა ანუ გამოხვრა ძვალთა მხეცთა და ძაღლთაგან.
ღერძი
gherdzi
ურმის თვალთა და ბორბალთ საშუალ გავლებული ხე ანუ რკინა საბრუნავად (გამოს. 14,25), ось.
ღეღა
ghegha
(ვიღეღ) გაშიშულება, გარდაღეღა.
ღვალოშმაგა, ღოლოშმაგა
ghvaloshmaga, gholoshmaga
(ბალ.) ღუარძლი, грыжная трава.
ღვალო, ღოლო
ghvalo, gholo
(ბალ.) конский щавель.
ღვამი, ღომი
ghvami, ghomi
(ბალ.) просо.
ღვარი
ghvari
წვიმისგან მოვარდნილი წყალი (ნახე წყალთან) (ფსალ. 17,4 და 35,8, კუალად 123,4; ვეფხისტ. 1400), поток.
ღვარძლი
ghvardzli
(ბალ.) ხვარბალი მაწყინარი (მატ. 13,25 და შემდგომი), плевелы, рожки.
ღვაფი
ghvapi
ნახე ღვიფი.
ღვაწლი
ghvats’li
ყოფა გაჭირვებაში, შრომაში, ანუ ბრძოლაში (ლუკ. 22,44 და 2 ტიმოთ. 4,7), подвиг.
ღვაწლისამძლე
ghvats’lisamdzle
გამარჯვებული ბრძოლასა შინა.
ღვედი
ghvedi
დაწნული თასმა (ნახე საბელთან) (საქმ. 22,25; ვეფხისტ. 1361), ремень, вервь.
ღვედკეცი
ghvedk’etsi
(ხე) ჯაშაკურა (შავთ. 60).
ღველფი
ghvelpi
ნაკვერცხალმრავალი, ანუ ნაცარი წითლად გახურვებული ნაღვერდალს ქვეშე (ნახე ცეცხლთან).
ღვერფი
ghverpi
შეგროვებული, გროვა (ისუ. 8,29), громада.
ღვეძილი, ღვეზელი
ghvedzili, ghvezeli
ხმიადის კუპატი, ხორცით ან თევზით გამომცხუარი (ნახე პურთან), опреснок, пирог (3 მეფ. 14,3).
ღვთაება
ghvtaeba
არსება, ანუ თჳთება ღვთისა (რომაელ. 1,20; ვეფხისტ. 1444), божество.
მსოფლიონი ღვთაებად, მღვთაებად და პირიღვთისად უწოდებიან ხელითუქმნელსა ხატსა მაცხოვრისასა, нерукотворный образ.
ღვთიანი
ghvtiani
ღვთის მოშიში, набожный.
ღვთივაღრჩეული
ghvtivaghrcheuli
განსაკუთრებული ღვთისა მიერ, богоизбранный.
ღვთივგანბრძნობილი
ghvtivganbrdznobili
ზეგარმოჲთა სიბრძნითა განათლებული, богомудрый, богомудренный.
ღვთივგანცხადება, ღვთის განცხადება
ghvtivgantsch’adeba, ghvtis gantsch’adeba
დღესასწაული ნათლის ღების ქრისტესისა 6 იანვარს, богоявление.
ღვთივგჳრგჳნოსანი
ghvtivg[ჳ]rg[ჳ]nosani
ამაღლებული ღვთისა მიერ დიდებითა და პატივითა (ითქმის ქრისტეანეთათჳს მეფეთა), боговенчанный.
ღვთივდაცვული
ghvtivdatsvuli
გებული საფარველსა ქვეშე ღვთისასა, богоспасаемый, богохранимый.
ღვთივმიმადლებული
ghvtivmimadlebuli
აღსავსე ზეგარდამოჲთა მადლითა, წყალობითა და სიყუარულითა ღვთისათა (ითქმის ყოვლად წმინდისათჳს ღვთისა დედისა), богоблагодатная.
ღვთივმქადაგებელი
ghvtivmkadagebeli
მასწავლებელი და აღმსარებელი ცნობასა ღვთისასა, боговещатель, богопроповедник.
ღვთივსანატრელი
ghvtivsanat’reli
ღვთისა მიერ დიდებული, богоблаженный.
ღვთივსულიერი
ghvtivsulieri
მოფენილი, მობერილი ზეგარდამო ღვთისა მიერ (2 ტიმოთ. 3,16), богодухновенный.
ღვთივშვენიერი
ghvtivshvenieri
შესაბამი ღვთისა, ანუ განშვენებული მის მიერ, боголепный.
ღვთითშემოსილი
ghvtitshemosili
ღირსებული ზეგარმოჲსა მადლისა, богоносный.
ღვთისგარეგანი
ghvtisgaregani
განდგომილი ღვთისაგან და სარწმუნოებისა, богоотступник.
ღვთისმბრძოლი, ღვთისმოლალე
ghvtismbrdzoli, ghvtismolale
ურჩი და წინააღმდგომი ღვთისა (საქმ. 5,39), богоборец, богопротивник.
ღვთისმეტყველება
ghvtismet’q’veleba
სწავლა ღვთაებისათჳს და პატივისცემისა მისისა, богословие.
ღვთისმეტყველი
ghvtismet’q’veli
მეცნიერი ღვთისმეტყველებისა, ხოლო საკუთრად სახელი ესე მიეწერების წმინდასა იოანე მახარებელსა, богослов.
ღვთისმეცნიერება
ghvtismetsniereba
ცნობა ღვთისა და მცნებათა მისთა, богопознание.
ღვთისმოყუარე, ღვთისმოყუარული
ghvtismoq’uare, ghvtismoq’uaruli
ღვთიანი, მექონი სიყვარულისა ღვთისასა, боголюбец, боголюбивый.
ღვთისმოძულე, ღვთისმტერი
ghvtismodzule, ghvtismt’eri
უღვთო, ღვთის გარეგანი, богоненавистник.
ღვთისმსახური, ღვთის მოშიში
ghvtismsach’uri, ghvtis moshishi
განკრძალული მსახურებასა, პატივისცემასა და შიშსა ზედა ღვთისასა, благочестивый, богобоязненный.
ღვთისმშობელი
ghvtismshobeli
დედაღვთისა, ყოვლად უბიწო ქალწული მარიამ, მშობელი ქრისტეს ღ~ისა, богородица.
ღვია
ghvia
(ხე) ეკლებიანი ხე (ისაი. 55,13), кропива, вереск, можжевельник, зеленица.
ღვივება
ghviveba
(ვაღვივებ) ნახე გაღვივება.
ღვივის ითქმის: 1. ცომისათჳს გაფუვებულისა; 2. ნაკვერცხალთათჳს, ე.ი. წითლად სჭჳრს; 3. ცხოველთ სიმსუქნისათჳს ანუ ათქჳრებისა.
ღვინისმწდე
ghvinismts’de
მერიქიფე, პირის მიღჳნე, ღვინის დამსხმელი და მიმრთმევი, виночерпий.
ღვინობის თვე
ghvinobis tve
სთულისა, ოკდომბერი (ნახე თთვე), октябрь.
ღვინო, ღჳნისა
ghvino, gh[ჳ]nisa
ყურძნის ნაწური სასმელი (ფსალ. 4,7; მატ. 9,17 და შემდგომი), вино, οίνος. თ. შარაბ [არაბ.], ჩახირ, ს. გინი. ახალს ნაწურს ეწოდება ტკბილი; ჯერეთ დუღილში მდგომს - ამბოხი; დადუღებულს - მაჭარი; ცეცხლზედ ნადუღს - ბადაგი; წყლით აღზავებულს - დგჳფი; უწყლოს - შუმი და არმუნჯი; გაწყალებულს - ჟოქო; ნაწნეხს - ჭაჭას, რა დაალტობენ წყლითა და მეორედ გამოჰქაჟავენ, ეწოდება შამანი; მგბარსა შაქრითა და სუნნელით ზავებულს ღვინოს კუნდიტი; დამჟავებულს - ძმარი.
ღვინჭა
ghvinkha
ხვინჭა.
ღვინჭილა, ღურინჭილა
ghvinkhila, ghurinkhila
(მძრ.) ужовка.
ღვიფი, ღვაფი
ghvipi, ghvapi
დიდი ცუარი მრავლად შთამოცვივნული (ნახე წვიმასთან).
ღვიძილი
ghvidzili
(მღჳძავს) ფხიზლობა, უძილობა (ფსალ. 126,1), бдеть, бодрствовать.
ღვიძლი
ghvidzli
ნაწილი ცხოველთ შიგანურისა, გულთან მდებარე, მოშავოდ წითელი (გამოს. 29,13), печень, печенка. თ. ჯიგარ [სპ.], [ღვიძლი და, ძმა, родная сестра].
ღია
ghia
გაშლილი, ანუ ახდილი, არ დახშული (ვეფხისტ. 1268), открытый, отпертый. ს. ბაც.
ღილი
ghili
მრგუალი შესაკრავი (ნახე კილო) (გამოს. 26,5; ვეფხისტ. 304), пуговка, пуговица. თ. დუგმა.
ღიმა
ghima
(ბალ.) дягиль.
ღიმი, ღიმილი
ghimi, ghimili
მცირედი სიცილის ნიშანი ბაგეთა ზედა (ვეფხისტ. 288, 560), улыбка.
ღინცილი
ghintsili
სიღოდა, უბადო და უშვერი ხმიანობა (სიცილთან ნახე ესენი).