главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ყ...
ყ
q’
ქარაგმიანნი ლექსნი: ქ~ი - ყოველი, ყ~დ - ყოვლად.
რომელთამე ლექსთა შინა ასოსა ამას ხმარობენ ნაცულად ხ უკანონოდ, ვითარ მეყსიერი ნაცულად მეხსიერი ზმნისაგან მახსოვს - ხსოვნა, ჰყრიდეს თავთა, ჰხრიდეს უნდა, ე.ი. მოიხრიდენ, ანუ იქნევდენ ასაგდებად (მატ. 27,39), кивать, покивать головою, კუალად ხმარობენ ნაცულად კ უკანონოდვე (ნახე ასოსა თანა კ), ანუ ნაცულად ღ. მაგალითად: ღალა - ყალანი, ღარიბი - ყარიბი, ღულამბარი - ყულამბარი და სხ.
ყაბაჩა
q’abacha
სპარსთა ქალთა მოკლე ქათიბი გარედამ საცმელი (ვეფხისტ. 454 და 1138 და შემდგომი), род коцевейки.
ყაენი
q’aeni
ყეენი (ნახე ხანი).
ყავა
q’ava
იამანურის ხის მარცვალი სასმელად ხმარებული, кофе, κοφές.
ყავარი
q’avari
თხელი ფიცარი შენობათ დასახურავი, кровельная доска.
ყავარჯენი
q’avarjeni
ჯოხი თავჯვარედინი (ნახე ჯოხთან), костыль.
ყათარი
q’atari
სტრატული.
ყაითანი
q’aitani
ფართო ზონარი, снурок, гайтан, γαϊτάνι, γαϊτανάκι.
ყალანი
q’alani
ღალა, ბეგარა.
ყალბი
q’albi
რიოში, поддельный, фальшивый.
ყალიბი
q’alibi
დარიჯაგი, форма, калибер, καλοϋπι.
ყამირი
q’amiri
კორდი, უმუშევარი მაგარი მიწა.
ყანა
q’ana
(ბალ.) მოსამკელი პური, [пашня].
ყანთარი
q’antari
ლოღარიკი, ცალსასწორა, безмен, καντάρι. თ. ყანთარ [არაბ.].
ყანობირი
q’anobiri
(ბალ.) ყანები, მოსავალი პურისა (რიცხ. 20,17; მატ. 12,1), село, засеяное поле.
ყანჩი
q’anchi
(მფრ.) ფასკუნჯი (2 სჯული. 14,13), гриф, колник, морской орел.
ყანწი
q’ants’i
ქარახსა, ღვინის სასმელად გათლილი რქა (ნახე სასმისთან), роговая чаша.
ყარაბინა
q’arabina
თოფი მოკლე და ზრქელი (ნახე თოფთან), карабин.
ყარამფილი
q’arampili
(ბალ.) ნახე კარიოფილა.
ყარაული
q’arauli
დარაჯა.
ყარყანტო
q’arq’ant’o
საყლაპავი ხორხი.
ყარყატი
q’arq’at’i
(მფრ.) ასიდა (ეროდიო და იშხვარი ნახე) (ფსალ. 103,17), айст.
ყარყუმი
q’arq’umi
(ოთხფ.) თეთრი ქრცჳნი (ნახე კარკუმი), горностай.
ყაურმა
q’aurma
მოხრაკული ხორცი, рагу, κάβουρμας.
ყაყაჩო, ყაყაჩორა
q’aq’acho, q’aq’achora
(ბალ.) გარეული ხაშხაში, мак дикий.
ყაწიმი
q’ats’imi
ხმლის სამხარიღლივე, [портупей, бандалер].
ყაჭი
q’akhi
აბრეშუმის პარკი, ბოჟი გამოხარშული, шелк-сырец.
ყაჯარი
q’ajari
ორთუქი.
ყბა
q’ba
ღაწვის ძუალი, челюсть.
ყბედი
q’bedi
მოტარტარე უშვერად და მოუღალავად, ტარატურა, болтун, болтливый.
ყდა
q’da
საქსოვართ გასაბამი ჯალდა.
ჭეკრულის წიგნის გვერდის ფიცარი.
ყევარი
q’evari
ორუღელი ხარი, две пары волов.
ყელვიწრო
q’elvits’ro
ჭურჭელი და მისთანა რამე პირთან შევიწროებული, ускогорлый.
ყელი
q’eli
კისრის ქვეშეთი, горло.
ყენება
q’eneba
(ვაყენებ) დაყენება.
ყეფა
q’epa
(ჰყეფს) ძაღლთ ღავღავი, კავკავი, ხმიანობა, лаять.
ყვავი
q’vavi
(მფრ.) ворон.
ყვავილი
q’vavili
(ბალ.) მცენარეთა სათესლეთა ფურცელნი ფერად ფერადნი, цвет.
ჰყუავის გამორება ყუავილთა, გაშლა (ფსალ. 71,16), цветы, процветать.
ყვავილი
q’vavili
მსხმო, ბუგრი, სენი ასაჭრელი, воспа.
ყვანა
q’vana
(ვიყვან) ნახე აღყვანა, მიყვანა და სხ.
ყვანა
q’vana
სატალი, მუცლის ფაღარათობა, понос.
ყვარვა
q’varva
(მიყვარს) ქონება სიყვარულისა (ფსალ. 4,2), любить.
ყვედრება
q’vedreba
(ვაყვედრი, -რებ) შეურაცხად ხსენება, ანუ ტუქსვა, მხილევა (ფსალ. 14,3 და 30,13, კუალად 68:7,9; ლუკ. 1,25), укорять, покосить, покошение, нарекание.
დამადლება, დამუნათება, одолжать, или упрекать.
ყველა, ყველაკაჲ
q’vela, q’velak’a[ჲ]
ყოველი (ვეფხისტ. 101 და შემდგომი), всяк, или всё.
ყველი
q’veli
მაგრად შედედებული რძე, сыр (იხილენ სახენი ამისნი დელამოტი, თელმუზი, კვერეული, მოთალი, სულუდგუნი, ხაჭო).
ყვერბი
q’verbi
კერა, ცეცხლაპირი.
ყვერბული
q’verbuli
შაფართხელა, ხმიადი (დაბად. 18,6; რიცხ. 11,8; ეზეკ. 4,12), потребник, опреснок.
ყვერული
q’veruli
(მფრ.) დაკოდილი მამალი ქათმისა, каплун.
ყვითელი
q’viteli
ფერი კვერცხის გულისა (ნახე ფერთან), желтый.
ყვირილი
q’virili
(ჰყვირის) უშვერი ზახილი, კივილი, кричать.
ყივილი
q’ivili
(ჰყივის) მამლის ხმიანობა, кикирикать, пение петуха.
კივილი, ღაღადება კაცთა (ისაი. 24,14), вопиять, возопить.
ყინელი
q’ineli
ტეხურა, სიცივისგან მოჭირება (ფსალ. 147,6), мраз, мороз.
ყინვა
q’inva
(ჰყინავს) უჭირებს სიცივე, морозить.
ყინული
q’inuli
სიცივისგან მაგრად შესქელებული წყალი (დან. 3,69), ყინელი და ნეფხუა, лёд и мраз; თხლად შესქელებას ეწოდება ძგიფი, ხოლო ზრქელსა ვიდრე კაცთა სავალად - ხორგი, რა ხორგი მოსქდეს და პირპირ მოჰქონდეს - თოში და შლორი, ფსკერიდამ ამოსულს თოშს - ენთელი, თოვლთა ნადენს მოძგიბულს - ლიპი.
ყლაპვა
q’lap’va
(ვჰკლაპავ) შთანთქმა, глотать.
ყლორტი
q’lort’i
კლერტი, ღერი ან ზრო, стебель.
ყმა
q’ma
ჭაბუკი, ე.ი. ყრმა, ახალგაზდა (ვეფხისტ. 85, 87, 93, 95, 239), юноша, молодец.
მებატონის აგარაკში მოსახლე (ისია. 44,21), раб, поданный, крестьянин.
ყნოსა
q’nosa
(ვიყნოს) სუნი, სუნება (ნახე საგრძნობელთან), обонять, нюхать.
ყოველი
q’oveli
თჳთოეული, всяк (ფსალ. 38,11 და 115,2), всякий.
სრულიადი, ყოველივე (მუნვე, 1,3 და 8:6,7,9), весь, вся, все.
ყოვლად დასაწველი
q’ovlad dasats’veli
საკვერთხი, მრგუალიად დასაწველი (ფსალ. 50:16,19), всесожжение.
ყოვლად
q’ovlad
ყ~დ, ს~დ, ხოლო დართული ზედშესრულთა სახელთა შეიქმს მათ აღმატებითად, მაგალითად, ყოვლად წმინდა, ყოვლად უბიწო და სხ.
ყოვლისა მპყრობელი
q’ovlisa mp’q’robeli
ღმერთი, განმგებელი სრულიად დაბადებულთა (ოსე. 12,5), вседержитель.
ყოვნება
q’ovneba
(ვჰყოვნი) დაგვიანება (ფსალ. 39,17), закоснеть, медлить.
ყოლა
q’ola
(მყავს, მივის, მესვა, გესვა, ჰესვა) ქონა სულიერთა პირთა, иметь кого.
ყოლაოზი
q’olaozi
ნახე ყულაოზი.
ყოლბი
q’olbi
(ვეფხისტ. 970, 972).
ყორანი
q’orani
(მფრ.) დიდი ყუავი (3 მეფ. 17,6), вран, ворон.
ყორე
q’ore
უკიროდ და უტალახოდ ნაგები ქჳს კედელი (ვეფხისტ. 1280).
ყოფა
q’opa
(ვჰყოფ) ქმნა, კეთება (ფსალ. 1,3 და 36:3,5), творить, делать, მეყო.
განყოფა, განწილვა, განწუალება, делить, разделять.
ყოფა, ყოფნა
q’opa, q’opna
(ვარ, ვიყავ) ზმნა არსებითი, გება, დადგრომა (მარკ. 9,4), быть, находиться, [ვუყავ, ქმნა, ვუყოფ, ვეყვი, ნათესაობის ქონება, иногда говор... ვარი მე, ხარი შენ... მეყოფა, მეყო, довольно мне].
ყოფინება
q’opineba
(ვამყოფინებ) ვაკმარებ, კმარება, საკმარად ქმნა, довольствовать
ყოფნა
q’opna
(ეყოფა, ეყოფის) ეკმარება, საკმარად გება.
ყოში
q’oshi
მაჯის სახლის პირი.
ყრა
q’ra
(ვჰყრი) მრავალგუარად განვითარდების ზედდადებულთაგან (ნახე: აყრა, დაყრა, გარდაყრა, მიმოყრა და სხ.). ჰყრიდეს თავთა უკანონოა, ჰხრიდეს უნდა (იხილე ხრა). წილის ყრა, метать жребий, ცეცხლსა ჰყრის.
ყრმა
q’rma
ჩჩვილი ვაჟი (ფსალ. 8,2; მატ. 2,8 და შემდგომი), отрок, младенец.
ყრმაა
q’rmaa
ქალიშვილი ანუ ქალწული (მარკ. 5,39 და შემდგომი), отроковица, девица.
მხევალი (იერემ. 34:1,9,16), раба, рабыня.
ყროყინი
q’roq’ini
გოკინი (კოკინი ნახე).
ყრუ
q’ru
უსმი, დაკლებული სმენის გრძნობისაგან (ფსალ. 37,13; მარკ. 7,37), глухой.
ყუა
q’ua
გნდე, ნიღრი, ზურგი მახვილთა, გინა პურისა, [горбушка, спина у ножей, обух].
ყუავი, ყუავილი
q’uavi, q’uavili
და სხ. (ნახე ყვავი, ყვავილი და შემდგომი).
ყუდრო
q’udro
ადგილი ქარუხვედრი, [место безветренное].
ყუვი
q’uvi
ნახე აკაური.
ყულაოზი
q’ulaozi
(თურქ.) გზის მაჩვენებელი (ნახე კოლაოზი) (ვეფხისტ. 967, 1364), проводник.
ყუმაში
q’umashi
ლარი (ნახე კუმაში).
ყურა
q’ura
(ოთხფ.) ყურდაკვეთილი ან უყურო ცხოველი.
ყურა
q’ura
(ბალ.) სოკოა.
ყურადღება
q’uradgheba
(ყურადვიღებ) სმენა, მოსმენა, შესმენა, ყურის გდება (ფსალ. 16,1), внушать, внимать.
ყურბელა
q’urbela
(მძრ.)
ყურე
q’ure
უბე, წიაღი, ტოტი ანუ შტო ზღუათა და მდინარეთა, შესული ხმელეთად (საქმ. 27,39), недро, залив.
მივარდნილი ადგილი ქალაქთა შინა (ლუკ. 14,21), стогна, глухой переулок.
ყურება
q’ureba
(ვუყურებ) ხედვა, ცქერა, ჭურეტა, смотреть.
ყური
q’uri
ასო სხეულისა, მქონებელი საგრძნობელსა სმენისასა (ფსალ. 113,14; მატ. 13,15 და შემდგომი), ухо, уши.
ხელის მოსაკიდი ჭურჭელთა და მისთანათა, ушко, рукоять.
ყურიმალი, ყურმალი
q’urimali, q’urmali
ღაწვი, გარემო ყურისა (იოან. 19,3), ланита.
ყურიმლის ცემა
q’urimlis tsema
სილის შემოკურა.
ყურის გდება
q’uris gdeba
ყურადღება, სასმენელთ მიპყრობა.
ყურცემული
q’urtsemuli
მოყუასი ნაფიცი, მორჩილი (დაბად. 14,13), союзник.
ყურძენი
q’urdzeni
ხილი ვაზისა მარცულეულად მსხმო მტევანსა ზედა (რიცხ. 13,24), виноград. სახენი ამისნი: ბუდეშური და თითა გრძელ მარცულედი; კიჩერი ან ქიშური მომრგუალო; ხარის თუალა დიდროვანმარცუალი და მრგუალი; ჩიტის თუალა წურილმარცუალი; სააბი შავი და ტკბილი; საფერავიც შავი, ღვინის შესაღები წითლად; სკიჯი, ქიშმიში და ჩამიჩი გამხმარი ყურძენი, მაგრამ ქიშმიში საკუთრად ჰქვიან უკურკოსა; კრიკინა და რძღუამლი გარეული ანუ ველური, უმუშავარია, [ქიშური, ჴიჩერი, მრგუალმარცვლოვანი].