главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи
внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки
|
главная страница
| |||
для вставки символа в форму поиска кликните по нему
ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ
• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом
• к началу
ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ &
слово: ძ...
Страницы (по 100 слов): 1 2
предыдущая • следующая
ძ
dz
ასო ესე იხმარების ზოგჯერ ნაცულად ზ, ვითარ ზარი - ძარი, ზახილი - ძახილი, ზირა - ძირაკი, ზროხა - ძროხა და სხ. (ნახე ზ) და ზოგჯერ ნაცულად ჯ, ვითარ აძეძი - აჯეჯი, ძაბუნი - ჯაბანი, ძახველი - ჯახველი, ანუ ჭ: ძენძენი - ჭენჭენი.
ძაბვა
dzabva
(სძაბავს, იძაბება) მცირედ გაჭიმვა, გაძაბვა.
ძაბრი
dzabri
ნოტიოთ შთასასხმელი ჭურჭელი პირვიწროთა შინა სასმისთა, воронка.
ძაბუნი
dzabuni
ჯაბანი, კაცი დაშინებული, დაჩაგრებული, робкий.
დაფუცუნებული, დაძრული, დაძველებული, обветшалый.
ნადები, ასუნებული (ითქმის საჭმელთათჳს), протухший, тронувшийся.
ძაგება
dzageba
(ვაძაგებ) ურიგოდ ხსენება, хулить.
ძაგება, ძაგვა
dzageba, dzagva
(მძაგს) ძულვა, სიძულილი, მოძაგება (ფსალ. 5,6), гнушаться.
ძაგძაგი
dzagdzagi
(ვსძაგძაგებ) სიცივით კანკალი, თრთოლა, дрожать, продрогнуть.
ძალად
dzalad
ძალის დატანებით, იძულებით, უნებლიეთ, насильно, принужденно.
ძალადობა
dzaladoba
მძლავრება, насилие.
ძალაყინი, ზალყინი
dzalaq’ini, zalq’ini
ძელი სანგრევი კედელთა, ანუ საკეთი კართა.
ძალი
dzali
მდაბიურად ძალა, ღონე, ძლიერება, სიმტკიცე (ფსალ. 20:1,13), сила (28,10), крепость (58,9), держава.
ძალნი სასწაულნი, ანუ მადლი სასწაულთ მოქმედებისა (მატ. 7,22 და 11,20 და შემდგომი).
ძალნი ცათანი მხედრობა ზეცისა (მატ. 24,29), силы небесные.
ძალნი ანგელოსნი მესამისა დასისანი (ნახე დასი) (როამელ. 8,39), силы, власти, [აგრეთვე ნიჭსა და ტალანტსა ჰქვიან].
ძალი
dzali
სიმი, ალყა მეტალლთა ანუ წელებისგან შეგრეხილი საკრავთათჳს, струна. ამისგან ითქმის: ათძალი, ხუთძალი და სხ. რაოდენიცა ექმნების საკრავთა.
ძალიანი, ძალოვანი
dzaliani, dzalovani
ძლიერი, ღონიერი, ძლიერების მქონებელი, сильный, могущественный.
ძალითად და მოქმედებითად
dzalitad da mokmedebitad
ლექსთა ამათ რაჲსა მიმართობა არს ესრეთ. მაგალითად, კვერცხი არს მფრინველი ძალითად და არა მოქმედებითად და გამოიჩიკოს რამისგან მფრინველი, მაშინ არს მოქმედებითად, ანუ კაცსა აქუს მუსიკელობა ძალითად, ვიდრემდის ისწავებდეს მუსიკასა და რაჟამს ისწავოს, მაშინ აქუს მოქმედებითად. გინა რაჲცა სახეთა აქუს მოქმედებითად, იგი აქუს ნათესავსა ძალითად. მაგალითად, ლექსსა შინა კაცი ძალითად მდებარე არს (разумеется или подразумевается), არსება სიტყჳერი (კატიღ. ანტ., § 75).
ძალის დება
dzalis deba
(ძალმიძს, ძალმედვა, ძალვიდებ) შეძლება (შემიძლია, ხელმეწიფების) (მატ. 8,2), мощи, могу.
ძალუმი
dzalumi
ძალიანი, ძლიერი, ძალუმი კაცი, сильный, мощный человек, ძალუმი ღვინო და სხ. крепкое вино и т.п. напитки.
ძარი
dzari
ნახე ზარი.
ძარღვი
dzarghvi
ცხოველთა ხორცსა შინა განფენილნი სოლინარნი, ვითა ძაფნი სისხლის მოსაქცევად (ეზეკ. 37,8), жила.
ხეთა და ქუათა შინა თჳთოფრად მიდევნებული ხაზი, жила, слой.
ლითონის ქანთა და კლდეთა შინა ერთნაირად მიდევნებული ნიშანი მეტალლისა, гряда.
ძაფი
dzapi
მკედი, წურილი ნასთი ბამბისა, აბრეშუმისა, ღაზლისა და მისთანათა, нить, нитка; ძაფთა შორის შითი არს წურილი მატყლისა, ღაზლა უმსხოსი და შლილი, [гарус], აშკი და მავთული რკინისა ანუ სპილენძის ძაფი (ხოლო სხუათა ოქრომკედის ძაფთა სახელნი იხილენ ოქროსთმასთან).
ძაღარა
dzaghara
ბეწვეულთ კიდურებზედ მონაკერი სხვაფერი ბეწვის არშია, опушь, опушие, опушки.
ძაღლაპურა
dzaghlap’ura
კონჩოლი, შეურაცხებით უხმობენ ხარშოში დამბალს პურს კაცთა საჭმელსა.
ძაღლთევზა
dzaghltevza
(თევზ.) ნახე ზღჳს ძაღლი და ფუკინი.
ძაღლი
dzaghli
(ოთხფ.) ზოგადი სახელი ცნობილის შინაურის ცხოველისა (მატ. 15,26 და შემდგომი), пес, собака; ამისსა მამალსა ეწოდების ხვადი, დედალს ძუ ან ძუკნა, შვილთა მათთა - ლეკვი, ჰასაკმცირესა - ციბა და გოშია, მოდიდოს - ფინია, დიდსა და მიდამოდ მცველსა - ქოფაკი, მსწრაფლსა და გუარიანსა - მწევარი, ქოფაკისა და მწევრისგან ნაშობსა - ნაგაზი, მეკუალეს, ე.ი. ნადირთ კუალთა მპოვნელს - მეძებარი. არამედ სახელნი ხვადი, ძუ, ლეკვი ითქმის ლომთათჳსცა, მგელთა, ტურათა და მისთანათა (ვეფხისტ. 39).
ძაღლის ენა
dzaghlis ena
(ბალ.) უკადრისა.
ძაღლის მწერი
dzaghlis mts’eri
(მწერ., ფსალ. 77,45 და 104,30), песьи мухи.
ძაღლისკბილა
dzaghlisk’bila
(ბალ.) бес, кандык.
ძაღლისნიორა
dzaghlisniora
(ბალ.) ცხენის კბილა.
ძაღლისყურძენა
dzaghlisq’urdzena
(ბალ.).
ძაძა
dzadza
შავი სამოსელი სამგლოვიარო, უფრორე ღაზლის შალი (ფსალ. 29,11 და 34,13; მატ. 11,21), вретище, траур, власяница.
ძახვა
dzach’va
(ვსძახავ) ორთა ძაფთა ერთად შესთვა, сучить, кручить.
ძახველი
dzach’veli
(ხე) მძახველი, калина.
ძახილი
dzach’ili
დაძახული, შესთული (გამოს. 31,4), сканый, сученый.
ძახილი
dzach’ili
(ვიძახი) ნახე ზახილი.
ძგერა
dzgera
(ჰსძგერს) გულის ცემა, ფეთქა ტკივილით.
ძგერება
dzgereba
(ვაძგერებ, ვეძგერები) კვეთება, შეჯახება, შეხლა ძლიერი (ვეფხისტ. 1032), ударять, наступать, сталкиваться.
ძგიდე
dzgide
საძგიდი, გაღობილი, გაფიცრული შენობათა შინა (ეზეკ. 43:13,17), ограждение, перегородка (ნახე ლახვარი).
ძგიფი
dzgipi
გაძგიბული, მცირედ შეყინული.
ძე
dze
ვაჟიშვილი (ნახე კაცთან) (ფსალ. 2,7 და 8,4), сын.
ზოგჯერ არს სახელი საზოგადო, ვითა შვილი (ვეფხისტ. 33, 36, 118; შავთ. 3).
ძე
dze
არს ძირი ზმნათა ჰსძეს, მიძს, имеется, უკუთქმითად: არ მოეძევა, არ მოეძება не имеется, კუალად გაძევება, განძება და სხ. ხოლო მარტივად ლექსი ესე იხმარების ფრიად იშვით, ქონებისათჳს სახმართა ნივთთასა, ვითარ ნემსის ძე გამომელია.
ძებნა
dzebna
(ვეძებ) ძიება, ჩხრეკა, ცდა პოვნისათჳს (ვეფხისტ. 115 და შემდგომი), искать.
ძეგვა
dzegva
(ვსძეგუ) ცეხვა, ძეწკა, ბეგვა.
ძეგლი
dzegli
დიდი სვეტი მარტოდ დადგენილი ნიშნად, ანუ სამძღურად (დაბად. 31,13), столб.
ძეგლის წერა
dzeglis ts’era
ზედა წარწერილობა ძეგლსა ზედა ღირსსახსოვრისა რაჲსამე.
აღწერილი სჯულის დება, ანუ განწესება (შავთ. 79), столбописание.
ძელი
dzeli
მოკვეთილი ხე (საქმ. 5,30 და 1 კორ. 3,12), древо, дерево, бревно.
ძელქუა
dzelkua
(ხე) ჭანდარი (დაბად. 30,37), явор, репина.
ძელყორე
dzelq’ore
ძელით და ქჳთ მოვლებული გალავანი (ნახე ზღუდესთან), забор.
ძენძეხი
dzendzech’i
წვიმა და დიდი ტალახიანობა, слякоть.
ძეობა
dzeoba
ჩჩვილთ დაბადების ჟამს ქალთ მარაქა, родины.
ძერაბოტა
dzerabot’a
(მფრ.).
ძერა, ძერი
dzera, dzeri
(მფრ.) (ლევით. 11,15; ისაი. 34,11), сова, коршун.
ძერქორი
dzerkori
(მფრ.) თეთრი ძერა (ლევით. 11,15), сова, лунь.
ძერძერუკი, ძენძერუკი
dzerdzeruk’i, dzendzeruk’i
(მფრ.) ქორის გუარია (მუნვე, 11,17), ястреб, ивин, катаракт.
ძერწა
dzerts’a
ნახე შეძერწა (შავთ. 40).
ძეძვი
dzedzvi
ჯაგი ეკლიანი (მსაჯულ. 9,14; ფსალ. 57,9), терние, комочка.
ძეწკვა
dzets’k’va
(ვსძეწკუ) ცეხვა, ბეგვა, ძეგვა.
ძეწკვი
dzets’k’vi
წურილი ჯაჭვი ძვირფასთა მეტალლთაგან მხრებზედ და კისერზედ ჩამოსავლები, цепочка.
ძვალი
dzvali
უმაგრესი ნაწილი ცხოველთა ხორცსა შორის (დაბად. 2,23; ფსალ. 21:14,17), кость.
ძველებური
dzveleburi
უწინდელის ჩვეულებისა, ანუ ძველის ჟამისა, старинный.
ძველი
dzveli
ადრინდელი, დიდის ხნისა, ანუ ნახმარი (მატ. 9,16 და შემდგომი), ветхий, старый, древний.
ძვილ, ძვილღა, ძვილსადამე
dzvil, dzvilgha, dzvilsadame
ძლივ, ძლით (შავთ. 4), едва, насилу.
ძვინად
dzvinad
შესაწუხებლად, წინააღმდგომად, ანტავრად (ისაი. 1,1; ოსე. 7,13), на, вопреки, на зло, в пик.
ძვინვა
dzvinva
ნახე განძვინება, მძვინვარე.
ძვირი
dzviri
არა იეფი, ძნელად საშოვარი, იშვითი; ძვირად - იშვით (ვეფხისტ. 567), редко, редкий, дорогой.
ძუნწი, პურადძვირი (ვეფხისტ. 921, 933), скупой, [ძვირის ლაპარაკი ვისზედმე, ძვირის თქმა, ძვირის მოხსენება].
ძვირი
dzviri
ბოროტი, ავი, გინა უბედურება (ფსალ. 7,9 და 70:13,20,24), зло, злоба, беда.
ძვირის ზრახუა
dzviris zrach’ua
შეთქმულება ბოროტის შესამთხვეველად (საქმ. 9,24), умысл, злонамерение.
ძვირის მოქმედება, ძვირის საქმე
dzviris mokmedeba, dzviris sakme
ბოროტის შემთხვევა (ფსალ. 33,17), злодеяние, злодейство.
ძვირის მოქმედი
dzviris mokmedi
ავისა, ბოროტის მოქმედი (ლუკ. 23,32), злодей.
ძვირის შემთხვევა
dzviris shemtch’veva
(ძვირს შევამთხვევ) ბოროტის ქმნა (ნახე შეჩვენება) (საქმ. 9,13), зло сотворить, наделать кому.
ძვირის ხსენება
dzviris ch’seneba
(ძვირს ვიხსენებ) ავის ნაქმარის მოგონება (ფსალ. 102,9), враждовать, памятозлобствовать.
ძვირფასი
dzvirpasi
მრავალფასი, ღირებული დიდძალის საფასისა, драгоценный.
ძვირხილული
dzvirch’iluli
ავის მნახველი, შეიწრებული (ებრაელ. 11,37), озлобленный, обиженный.
ძი
dzi
მარცუალი ესე ხშირად იხმარების ლექსთა თანა: ვინძი, ვითარძი და სხ. ნაცულად თუ ვინ, თუ ვითარ (ნახე თუ და იგი) (ლუკ. 9,46 და 19,3; მარკ. 5,14 და 15:2,4; ვეფხისტ. 479, 519).
ძია, ბიძია
dzia, bidzia
საალერსო თქმა (ნახე ბიძა), дядюшка, дяденька.
ძიბ, ძიბ
dzib, dzib
ქათმის წიწილთ ხადილი, цып, цып.
ძიება
dzieba
(ვეძიებ) ძებნა, მოძებნა (ფსალ. 4,2; მატ. 6,33 და 7,7 და შემდგომი), искать.
ღრამმატიკულად ნათესავის ძიება არს ვნებული ზმნისა, страждущее, ხოლო მოქმედსა ეწოდება უფალი ზმნისა (ნახე უფალი), действующее, [ძიება, сказуемое].
ძილი შორისი, ძილის შინა
dzili shorisi, dzilis shina
სიზმარი (იერემ. 23,25; დან. 2,1 და შემდგომი; იოილ. 2,28), сон, сновидение.
ძილი
dzili
ბუნებითი განსვენება ცხოველთა, რაჟამს დამაშურალნი გარეგანნი საგრძნობელნი დროებითად დასცხრებიან თჳსისაგან მოქმედებისა (ფსალ. 75,5; საქმ. 20,7), сон.
ძილისპირი
dzilisp’iri
ნახე სძლის პირი.
ძიმწარე, ძირმწარე
dzimts’are, dzirmts’are
(ბალ.) горький корень.
ძინძროხი
dzindzroch’i
ნახე ზორზოხი.
ძირაკი
dzirak’i
(ბალ.) ზირა (მატ. 23,23; ისაი. 28:25,27), кимин, тмин.
ძირი
dziri
ქვედაკერძი ნივთთა (სახენი ამისნი ნახე ფსკერთან) (ვეფხისტ. 218, 471), дно.
ფესვი ხეთა და ბალახთა (ფსალ. 79,9; მატ. 3,10 და 13,6), корень.
ძირი ეწოდების დადგმულსა ზვინსა თივისასა, стог.
ძირტკბილა
dzirt’k’bila
(ბალ.) сладкий корень.
ძირწითელა
dzirts’itela
(ბალ.)
ძირხვენა
dzirch’vena
(ბალ.) საჭმელი ძირი მხალთა და მოლთა, корень лапушный.
ძიძა
dzidza
დედაკაცი უცხოთ შვილთ მაწოვებელი ქირითა, кормилица.
ძლება
dzleba
(ვსძლებ) გაძლება, ატანა, მოჭირვება, დადგნობა, сносить, устоять.
(ვუძლებ) შეძლება, ძალის ქონა, ძალის დება (მარკ. 5,4), мощи, могу.
ძლევა
dzleva
(ვაძლევ) მიცემა, давать, ხარჯს ვაძლევ.
ძლევა
dzleva
(ვსძლევ) მორევნა, ჯობნება, დამარცხება (ფსალ. 50,4), побеждать, победа.
ძლეული
dzleuli
მორევნილი, დამარცხებული, побежденный.
ძლიერება
dzliereba
ღონიერება, ძალის ქონება (ფსალ. 19,6 და 20,13, კუალად 64,6), сила, крепость, могущество.
(ვსძლიერობ) განძლიერება, გაძალიანება, ძალის მომატება (ფსალ. 9,19), крепиться.
ძლიერი
dzlieri
ძალიანი, ღონიერი, შემძლებელი, ძალის მქონებელი (ფსალ. 23,8 და 70,7), крепкий, сильный.
ძლით, ძლივ, ძლივს
dzlit, dzliv, dzlivs
ძალმორევნით, ძვილ (საქმ. 27,16; ვეფხისტ. 306), едва, насилу.
ძმა
dzma
ესრეთ უხმობენ ურთიერთსა ვაჟნი შობილნი ერთის დედ-მამისაგან, ეგრეთვე დანი მათნი (მატ. 1:2,11 და 4:18,21), брат.
ესრეთვე უხმობენ ურთიერთსა სხუანიცა კაცნი თანასწორისა ხარისხისანი.
ძმადი
dzmadi
მაყარი, სიძის თანამხლებელი ქორწინების დროს, дружка, шафер.
ძმარვა
dzmarva
ნახე გულს დაძმარვა, ანუ დაძმარება.
ძმარი
dzmari
ღვინო დამჟავებული ფრიად ცხარი გემოთი (ფსალ. 19,29 და 68,21), оцет, уксус, ლექსი ესე მიღებულ არს ბერძულისაგან ζυμάρι, რომელიც ჰნიშნავს მჟავეს პურის ცომს.
ძმაცვა
dzmatsva
ძვირის ზრახვა (დაბად. 37,18; ფსალ. 82,3; ამბაკ. 2,7), умышлять, умысел, лукавство, навет, извет.
ძმისწული
dzmists’uli
შვილი ძმისა (დაბად. 12,14 და შემდგომი), братаник, племянник, -ца.
ძმობა
dzmoba
ერთობა ძმათა, братство.