Грузинско-русский словарь Нико Чубинашвили

слово: ჶ...

ჶ

[ჶ]

ასოსა ამითჳს სწერს საბა: "ესე ჶ ქართულს ენაში ეგეოდენ სახმარი არ არის. მაგრამ სხვათა ენათა ლექსთა შინა სახმარია. თუმცა ძველს წიგნებში ეხმარათ, მაგრამ შემდგომთა მწერალთა უგულებელს ექმნათ და მისს ადგილს ფ ეწერათ და მე ისევ ახლად დავსწერეო".

ჶაბრიკა

[ჶ]abrik’a

ხელთსაქმართ სამუშავო ადგილი, ქარხანა ანუ მადანი, фабрика, φάμπρικα.

ჶაეტონი

[ჶ]aet’oni

მსუბუქი ეტლი ახდილი, ოთხთულიანი, გინა ორთულიანი, фаетон.

ჶავორიტი

[ჶ]avorit’i

მიჩნეული, შინაყმა დიდებულისა ვისმე, фаворит, наперсник. თ. ჩირაღ [სპ.].

ჶაკტორი

[ჶ]ak’t’ori

მოსაქმე, ნოქარი ვაჭართა, фактор, агент, приказчик.

ჶალდა

[ჶ]alda

კაბის კალთების ნაოჭი წელში.

ჶალში

[ჶ]alshi

თაღლითი, რიოში, ყალბი, фальшь, фальшивый.

ჶამილია

[ჶ]amilia

სახლი, სახლობა, დედაწულნი, фамилия.

გუარი, გუაროვნობა, ნათესავობა.

ჶანარი, ჶანოსი

[ჶ]anari, [ჶ]anosi

ნახე ფანარი, ფანოსი.

ჶანატიკოსი

[ჶ]anat’ik’osi

ცუდმორწმუნეობით გაშმაგებული, фанатик.

ჶანტაზია

[ჶ]ant’azia

ძალი წარმოდგენად მუნ არა მყოფთა ნივთთა, ვითა მუნ მყოფთა და პირველთა გრძნობათა განახლებად (მეტაფ. ბაუმ., § 188), умовоображение, ψαντασία.

ჶანტაზმა

[ჶ]ant’azma

ნივთნი მხოლოდ გრძნობისაგან წარმოებულნი (მუნვე), привидение, призрак, мечта, φάντασμα.

ჶანჶარონი

[ჶ]an[ჶ]aroni

ტრაბახი, მკვეხარა, თავმომწონი, კოხტა, фанфарон.

ჶარისეველი

[ჶ]ariseveli

გარდაღებულად ჰნიშნავს კაცსა ორპირსა და მჩვენებლობით მოქმედსა რისამე, фарисей, лицемер, φαρισαίος.

ჶარჶორი

[ჶ]ar[ჶ]ori

ნახე ფაიფური, фарфор.

ჶასადი

[ჶ]asadi

გარეგანი შესახედავი შენობისა, фасад.

ჶასონი

[ჶ]asoni

ანდაზა შესაკერავთა ტანისამოსთა, გასაკეთებთა ჭურჭელთა და მისთანათა, фасон.

ჶატალიზმი

[ჶ]at’alizmi

სწავლა მათი, რომელნიცა ყოველსავე მიაჩამენ ბედსა, ბედისწერასა და ჰარჯალასა, фатализм.

ჶებერვალი, ჶელონი

[ჶ]ebervali, [ჶ]eloni

ნახე ფებერვალი, ფილონი.

ჶეიერვერკი

[ჶ]eierverk’i

შუშხუნები და ცეცხლის სათამაშონი შესაქცევად.

ჶელდმარშალი

[ჶ]eldmarshali

ამირსპასალარი, ამირბარი, фельдмаршал.

ჶელდშერი

[ჶ]eldsheri

დალაქი, მიჩენილი სასნეულოთა შინა, фельдшер.

ჶელდციხმეისტერი

[ჶ]eldtsich’meist’eri

სრულიად არტილლერიის უფროსი, თოფჩიბაში, фельдцихмейстер.

ჶელდჶებელი

[ჶ]eld[ჶ]ebeli

როტის მწერალი უფროსთა სერჟანტთაგანი, фельдфебель.

ჶელფიეგირი

[ჶ]elpiegiri

ნემეცურად ეწოდება მონადირეს, ხოლო ესენი არიან კურიერებად, фельдъегерь.

ჶენიქსი

[ჶ]eniksi

(მფრ.) ვარხვი (ნახე ფინიქსი), феникс.

ჶენომენი

[ჶ]enomeni

უჩვეულო რაჲმე გამოჩინება ბუნებისა შინა, ანუ ატმოსჶერასა, ვითარ კუდიანნი ვარსკულავნი, ბაკნი მზისა და მთოვარისანი, ჩრდილოური ბრწყინვალება და ეგევითარნი, феномен, знамение на небеса, явление воздушное или редкое в природе.

ჶერზი

[ჶ]erzi

ლაზიერი ჭადრაკის სათამაშოს კაცებში, ферзь.

ჶეტიში

[ჶ]et’ishi

მკვიდრნი გვინეას კუნძულისანი ესრეთ უხმობენ თჳსთა ღმერთკაცთა, фетиш.

ჶეხ{ტ}მეისტერი

[ჶ]ech’{t’}meist’eri

მასწავლებელი ხმლის ხმარებისა, фехтмейстер.

ჶიალი

[ჶ]iali

ნახე ფიალი.

ჶიგურა

[ჶ]igura

ნაკვეთი, фигура.

ჶიზიკა,

[ჶ]izik’a,

ნაწილი ჶილოსოჶიისა, რომელია სწავლა საზოგადოდ ბუნებისათჳს და ნივთათჳს მყოფთა ბუნებასა შინა (ლოღ. ბაუმ., § 17), физика, φυσική, physica.

ჶიზიკური

[ჶ]izik’uri

შესახვედრი ჶისიკისადმი, физический.

ჶიზიონომია

[ჶ]izionomia

პირის სახე, физиогномия, φυσιογνωμία, physiognomia.

მისნობა კაცთა ბედისა და სხვათა პირის სახის ნაკვეთებითა, лицегадание.

ჶილანტროპი

[ჶ]ilant’rop’i

ე.ი. კაცთამოყუარე, ვინცა გულქველობითა თჳსითა განმზადებულ არს კეთილის ქმნად კაცთადმი, რაოდენ ძალუძს, არა მეძიებელი მის მიერ თჳსისა შესამატისა, გინა სახელის მოგებისა, филантроп.

ჶილოლოღოსი

[ჶ]ilologhosi

მოყვარე ენების სწავლისა და მაეგობისა მათისა, литератор, φιλολόγος.

ჶილოსოჶია

[ჶ]iloso[ჶ]ia

ცნობა ნივთთა და მიზეზთა მათთა, რომელნი არიან, ანუ იქნებიან (ლოღიკა ბაუმ., § 9), философия, любомудрие, φιλοσοφία.

ჶილოსოჶოსი

[ჶ]iloso[ჶ]osi

სიბრძნის მოყვარე, მცოდნე ჶილოსოჶიისა (ვეფხისტ. 827), философ, φιλόσοφος.

ჶინანსი

[ჶ]inansi

სახელმწიფო ხაზინა, სალარო, финансы.

ჶინიკი

[ჶ]inik’i

ნახე ფინიკი.

ჶინიჶტი

[ჶ]ini[ჶ]t’i

ნახე ფინიქტი.

ჶისიკა

[ჶ]isik’a

ნახე ჶიზიკა.

ჶისკალი

[ჶ]isk’ali

მეთვალე, დამზვერავი.

ჶლაგი

[ჶ]lagi

ხომალდის იალქანი, ნიშანი საცნობად თუ სადაურია ან ვის ეკუთნვის, флаг.

ჶლანგი

[ჶ]langi

გვერდი ანუ მხარე მხედრობისა, фланг.

ჶლანელი

[ჶ]laneli

თივთიკის შალი.

ჶლეგმა

[ჶ]legma

ფელგამი (ნახე ბალღამი).

ჶლიგელადუტანტი

[ჶ]ligeladut’ant’i

ხელმწიფის მხლებელი ადუტანტი შტაბ. ან ობეროფიცერთაგანი, флигельадютант.

ჶლიგელი

[ჶ]ligeli

გვერდი, მხარე, ფრთე.

სახლის გვერდზედ მიშენებული მცირე სადგომი, флигель.

საკრავი ჶორტეპიანის გუარი.

ჶლიგელმანი

[ჶ]ligelmani

რაზმში თავს მდგომი სალდათი, რომელიც უფროსისგან ხმის მიცემით გამოვალს და დასდგების მოშორებით საჩინოს ადგილს და მისის თოფის ხმარებისაებრ სრულიადი რაზმი იქმს სამხედროს არტიკულს, флигельман.

ჶლორინი

[ჶ]lorini

ოქროს ფული (ნახე ფლური), флорин.

ჶლოტი

[ჶ]lot’i

ხომალდების კრებული (ნახე სტოლა), флот.

ჶლოტილია

[ჶ]lot’ilia

მცირე ჶლოტი, флотилия.

ჶლუგერი

[ჶ]lugeri

იალქანი ამართული რასმე ზედა ქარის საცნობად თუ საიდამ ჰბერავს, флюгер.

ჶოკუსი

[ჶ]ok’usi

ცეცხლის მოსაკიდების ჭიქისგან ერთად შეკრებულნი სხივნი, რომელსა ქვეშე დადებული ნივთი აღეგზნების, фокус.

მდაბიონი უხმობენ თვალთმაქცობის ხელოვნებასა.

ჶოკუსნიკი

[ჶ]ok’usnik’i

თვალთმაქცობის ხელოვანი, фокусник.

ჶონტანელა

[ჶ]ont’anela

ნახე დუგუნი.

ჶონტანი

[ჶ]ont’ani

სარაჯა, შედრევანი, фонтан.

ჶორმა

[ჶ]orma

ანდაზა, დარიჯაგი (ნახე მორჶი), форма.

ჶორრეიტერი

[ჶ]orreit’eri

ეტლთა შინა შებმულთა წინა ცხენთა ზედა მჯდომი და მატარებელი მათი, форрейтер.

ჶორტეპიანო

[ჶ]ort’ep’iano

სტოლის გუარად შემზადებული საკრავი თითებითა ორმოცდაათ ძალიანი და უმეტესი, фортепиано.

ჶორტიჶიკაცია

[ჶ]ort’i[ჶ]ik’atsia

ნაწილი მათემატიკისა, რომელია სწავლა აგებისა სამხედროთა სიმაგრეთასა და სხვათა, фортификация.

ჶორტკა, ჶორტოჩკა

[ჶ]ort’k’a, [ჶ]ort’ochk’a

საეკმელი ერთის თვლისკარი გასაღები, фортка, [фор]точка.

ჶორშტატი, ჶურშტატი

[ჶ]orsht’at’i, [ჶ]ursht’at’i

გარეთუბანი რომლისამე ქალაქისა, форштат, предместие города.

ჶოსჶორი

[ჶ]os[ჶ]ori

ნივთი მანათი, რომელიც ანათებს მეტადრე ღამით, фосфор.

ჶრაკი

[ჶ]rak’i

მოკლე კაბა ტანთსაცმელი კაცთა, фрак.

ჶრანკი

[ჶ]rank’i

ჶრანცისული ფული, აბაზის სწორი, ანუ მცირედ მეტი, франк.

ჶრანტი

[ჶ]rant’i

სალუქა, კოხტა, ფაქიზი, მორთვა-მოკაზმის მოყვარული, франт. ეს ითქმის ვაჟთათჳს, ხოლო კოკეტ, კოკეტკა - ქალთათჳს. ქართულად კოპწია (ნახე ლამაზთან).

ჶრასი, ჶრაზი

[ჶ]rasi, [ჶ]razi

აღნაქუსი, შტილი, გუარი საუბრისა: მაღალი, მდაბიური, ღრმა და სხუანი (ნახე რთული ლექსი მეტაჶრასი), фраз, штиль, слог, выражение речи, φράσις, phrasis.

ჶრეგატი

[ჶ]regat’i

დრომონი, მსუბუქი და მომცრო საომარი ხომალდი, фрегат.

ჶრეილენა

[ჶ]reilena

სეფექალი გაუთხოვარი, фрейлина.

ხარისხი ქალთა სახელმწიფოს სასახლისათა შემდგომადი შტატსდამათა.

ჶრიკასსე

[ჶ]rik’asse

ტაფამწვარი.

ჶრონტი ან ჶრუნტი

[ჶ]ront’i an [ჶ]runt’i

რაზმად მდგარი მხედრობა, фронт.

ჶრუქტი

[ჶ]rukt’i

ხილი, მოსავალი ხეთა ან მიწისა, фрукт.

ჶუნდამენტი

[ჶ]undament’i

საფუძველი, საძირკველი, фундамент.

ჶუნთი, ჶუნტი

[ჶ]unti, [ჶ]unt’i

საწონი, რომლისაც სიმძიმე არს 96 მისხალი, საქართველოს ვაჭარნი უხმობენ გირვანქად, фунт.

ჶურა

[ჶ]ura

ურემი სამხედროს ბარგისა, фура.

ჶურაჟი

[ჶ]urazhi

საკვები ცხენთა, მეტადრე სამხედროთა: თივა, ბზე, ქერი, და მისთანანი, фураж.

ჶურია

[ჶ]uria

მითოლოღიურად ბოროტნი სულნი, მტანჯველნი უკეთურთანი ჯოჯოხეთსა შინა, фурия.

ჶურიერი

[ჶ]urieri

მოხელე სასახლისა, ბინის მიმცემი სასახლისგანთა, фурьер.

როტის უნტერ-ოფიცერი, რომლისაც მოვალეობა არს მომზადება ბინისა და საზრდელისა სალდათთათჳს, ცხენთა მათთა და სხუანი.

ჶურლეიტერი

[ჶ]urleit’eri

არტილლერიის მეურმე, фурлейтер.

ჶურმანი

[ჶ]urmani

მეურმე, მატარებელი სამხედროს ბარგისა, фурман.

ჶურნე

[ჶ]urne

ნახე ფურნე.

ჶურშტატი

[ჶ]ursht’at’i

ნახე ჶორშტატი.

ჶუტი

[ჶ]ut’i

საზომი მტკავლის ოდენი, ზოგთა თემთა შინა მეტია, ზოგგან ნაკლები და მიღებულ არს ნემეცური ლექსისგან ჶუს [ინგ. ფუტ], რომელია ფეხის ტერფი. რუსული საჟენი არს 7 ჶუტი, фут, ჶრანცისული ტოაზი არს 6 ჶუტი. კუალად ჶუტი განიყოფების 12 დუიმად. დუიმი არს გოჯის ოდენი. დუიმი არს 12 ლინია, ერთი ლინია - 12 ტერცია და სხ.

ჶუტლარი

[ჶ]ut’lari

ბუდე ან კოლოფი შტასადებელი და შესანახავი ძვირფასთა ნივთთა და მისთანათა, футляр.