главная страница
все словари сайта
услуги перевода
новости
статьи

внешние материалы:
словари
инфо об этом языке
ссылки

Грузинско-русский словарь Нико Чубинашвили

для вставки символа в форму поиска кликните по нему
                                                                             

 
 

• Возможен поиск по грузинскому и русскому слову.
• Грузинские слова можно вводить в форму поиска, выбирая буквы из списка, а также латиницей.
• Для поиска по целому слову (как грузинскому, так и русскому) или по началу слова, вводите запрос как есть.
• Для поиска грузинских слов в теле статьи задавайте запрос с плюсом (+word). Также этим способом можно искать произвольные русские и грузинские буквосочетания (например, по запросу '+острый' находится слово mach’vili которое переведено, как 'вострый').
• Буквы, отсутствующие в современном грузинском алфавите, не траскрибируются и заключаются в квадратные скобки.
• По ссылке & открываются слова, по техническим причинам не вошедшие в другие буквенные разделы (в источнике эти словарные статьи заключены в квадратные скобки)
• Слово, найденное в теле статьи, выделяется цветом

                                          
                                    &  

слово: ა...

Страницы (по 100 слов): 1 2 3 4 5 6 7
предыдущаяследующая

ახალთესლი

ach’altesli

(ბალ.) დიკა, рожь.


ახალი

ach’ali

აწინდელი, ამ ჟამისა (ფსალ. 39,3), новый.


ახალკჳრა

ach’alk’[ჳ]ra

თომას კჳრიკე, აღდგომის სწორი, фомино воскресенье.


ახალნერგი

ach’alnergi

(ხე) ხე ახლად დარგული (ფსალ. 143,12; ისაი. 5,7), новонасаждение.


ახალწელიწადი

ach’alts’elits’adi

დასაბამი, ანუ პირველი დღე წელიწდისა, новый год.


ახატი

ach’at’i

აღატი, აქატი.


ახდენა, ახდომა

ach’dena, ach’doma

(ახდების) აღსრულება, сбывается, сбудется.


ახედვა

ach’edva

(ავხედავ, ავიხედავ) მაღლა შეხედვა, посмотреть, взглянуть на верх.


ახირება

ach’ireba

(ავიხირებ) მიბრჯნა, დაჟინება წინდაუხედავად, упрямиться, упорствовать.


ახლა

ach’la

ეხლა, აწ, ამ ჟამად, теперь.


ახლეჩა

ach’lecha

(ავხლეჩ) აგლეჯა, აძრობა (ვეფხისტ. 266).


ახლო, ახლოს

ach’lo, ach’los

არა შორს (მუნვე, მატ. 26,18), близко.


ახლო-მახლო

ach’lo-mach’lo

близкие.


ახმა

ach’ma

აღხმა ნახე.


ახო

ach’o

სახნავად გაკაფული ჭალა, лог.


ახოვანი

ach’ovani

ბრგე, ტანოვანი, ძლიერი, გულოვანი (შავთ. 11,57), мужественный, доблестный.


ახოვნება

ach’ovneba

გულოვნება, ძლიერება (ჩახრუხ. 93), мужество, доблесть.


ახორი, ახური

ach’ori, ach’uri

ცხენთ ბაგა, стойло лошади, Άχοΰρι.


ახს

ach’s

(მახს, გახს, ახს) ახლავს, ახლოს არს (ფსალ. 21,11 და 84,9), близь.


ახსნა

ach’sna

(ნახე აღსნა, ახსნილი) დაუბმელი (ვეფხისტ. 49), отвязанный.


ახტა

ach’t’a

(ოთხფ.) ცხენი აჯილღა, ანუ სახედარი მამალი, жеребец, დედალს ეწოდება ხრდალი და ჭაკი (ნახე ცხენთან).


ახტაპოტი

ach’t’ap’ot’i

(ნახე აპოხტი) ლორი, ветчина, окорок.


ახურმაგი

ach’urmagi

თოფრა ხართ პირის შესაკრავი, რათა ძნა ვერ შესჭამონ.


აჯა

aja

(ვიაჯი, ვეაჯი, ვეაჯები) ვედრება, ხვეწნა, თხოვნა (ვეფხისტ. 274, 350 და 610, 714, 800, 855), просить, молить, умолять, прошение, просьба, мольба.

(ვუაჯებ) აჯის შესმენა, გავლენა, გაკითხვა, уважать просьбу.


აჯეჯი, აძეძი

ajeji, adzedzi

აბრეშუმის ნაძირალი, მელნის ჩლა, гнездо чернильное.


აჯილღა

ajilgha

(ოთხფ.) ახტა, ცხენის კურატი, жеребец.


აჯიღა

ajigha

ჩადრი, თერისტრო, ქალთ მოსაფარი თეთრი ზეწარი (ვეფხისტ. 1166).


აჯიღოსანი

ajighosani

ჩადრიანი, ჩადრმოსხმული (მუნვე, 483).


აჰა ესერა!

aha esera!

იგივე (ფსალ. 7,13).


აჰა!

aha!

შორისდებული ჩვენებითი; აი, აგერ (მატ. 1:20,23; იოან. 1,29), се!


ბათალი, ბაითალი, ბეითალი ანუ პეიტარი

batali, baitali, beitali anu p’eit’ari

ცხენთ აქიმი, бейтер, коновал. თ. ბეითალ.


ბალახში ან ბადახშანი

balach’shi an badach’shani

ლალი უმჯობესი (ვეფხისტ. და მისი განმარტება იხილე 3 და 5).


ბალღამი ანუ ფელგამი

balghami anu pelgami

φλέγμα, ოთხნი ბალღამნი მოიხსენებიან ი. დამასკელის წიგნსა შინა და არიან აგებულებასა შინა კაცისასა და სხუათა ცხოველთასა იგივე, რაჲცა ხილულსა სოფელსა შინა ოთხნი ნივთნი: მიწა, წყალი, ჰაერი და ცეცხლი, რომელთაგან შენივთებულ არს გუამიცა კაცისა და არა იქმნების ესრეთ თანასწორ შეზავება მათი, რათა ერთი რომელიმე არა სჭარბობდეს მეორეთა და ესრეთ, ვისცა სჭარბობს მიწა, მას ეწოდება მიწის კერძი, ანუ მელანხოლიკოსი (μελάνος - შავი და χόλη - ნაღველი) თჳსება მისი არს მძიმე, დაფიქრებული, ანუ სევდიანი, ვისცა სჭარბობს წყალი, მას ეწოდება ფლეგმატიკოსი (φλεγματικός) და აქუს თჳსება გულგრილისა, ვისცა სჭარბობს ჰაერი, მას ეწოდება ხოლერიკოსი (χολεριικός), აქუს თჳსება ქარიანი და მხიარული, ვისცა სჭარბობს სისხლი, მას ეწოდება ცეცხლის კერძი ან სანგჳნიკოსი (Sanguinicus, ხოლო Sanguis სისხლი), თჳსება მისი არს მრისხანება ანუ გულფიცხელობა. ხარისხნი სიჭარბისა მათისანი არიან სხვადასხუა, რომელ ვიეთთა შორის იქმნებიან ფრიად გარდამეტებით და სხუათა შორის მცირედ და ძვილ შესამეცნებელ. ოთხნი ესე არიან სახენი საზოგადოდ, ეწოდება მათ ლათინურად ტემპერამენტი, темперамент, Temperamentum და ბალღამი (φλέγμα, არაბულად ნაზლა), ხმარებულ არს ნათესავის წილ. ოთხნი ბალღამნის მაგიერ ჯერ არს თქმად ოთხნი ტემპერამენტნი: მელანხოლია, ჶლეგმატიკა, ხოლერიკა და სანგვინიკა. ხოლო შინაგანისა აგებულებისა დაწყობილება არს ესრეთ; მიწის საცავი არს ელენთა, წყლისა - ნაღველი, ჰაერისა - ფილტჳ და სისხლისა - გული და ღვიძლი. ესენი საბას აღუწერია ლექსსა თანა რევმა, ρεΰμα, ток, поток, fluxus.


ბუჟი ან ბრუჟი

buzhi an bruzhi

ნახე დაბუჟება, დაბუშება.


გვიცა და არაგვიცა

gvitsa da aragvitsa

ე.ი. გჳძს და არაგჳძს, ანუ გვიძევს, გინა გუაქუს და არა გუაქუს. საახალწლოდ გლეხთ დიაცნი გამოცხობენ ორს კვერს სხვადასხვა ნიშნებით, ერთს დაარქმევენ გვიცა და მეორეს არაგვიცა, სახლის ბედს იმაზედ დასცდიან, თუ პირველი ჩავარდა კუტად, ის იქნება უბედობა, ანუ უქონლობა და თუ დადგა, ის იქნება საბედნიერო, ამის გამო იმერნი პატარა ლავაშებს უხმობენ კვიცად.


გოლი ანუ თაფლი გოლეული

goli anu tapli goleuli

გარდაუმდნარი ხვეზა თაფლისა, კიპრუჭი, თაფლის პურები, ახლად გამოღებული სკიდამ (ფსალ. 18,10 და 117,2; ლუკ. 24,42), сот, сотовый мед.


გულიდამ ამოღება

gulidam amogheba

(გულიდამ ამოვიღებ) განზრახვა, დასკუნა რომლისამე საქმის შედგომისა უსათუოდ, предпринять, решиться.


გულის ამოსკუნა

gulis amosk’una

(გულს ამოვისკუნი) ამოხვინჩვით ტირილი, рыдать.


გულის არევა

gulis areva

(გული მერევა), ზიდება, тошнить.


დაცემული ადგილი

datsemuli adgili

ჩავარდნილი, დაბალი, низменное место.


ესე და ეს, ამა და ამისი, ამა და ამას

ese da es, ama da amisi, ama da amas

იხმარების ნაცულად სახელისა კაცთა და ადგილთასა, რაჟამს სახელნი მათნი არ ვიცით, ანუ მოვიღებთ მაგალითად, такой-то.


ვარ, ხარ, არს

var, ch’ar, ars

ზმნა არსებითი (ფსალ. 1,1), есмь, ზოგგან ლესთა გასაწყობად დაუდვიათ; ვარიმე (მუნვე, 24,17), ხარი შენ (მუნვე, 2,7).


ვჰზამ, ჰზამ ანუ ვიზამ, იზამ

vhzam, hzam anu vizam, izam

(ნახე ზმა და ზმნობა).


ვჰზი, ჰზი, ჰზის ანუ ზინ

vhzi, hzi, hzis anu zin

მრავალ. ვსხედვართ, სხედვართ, სხედან (ფსალ. 46,9), сидеть, возседать. განვლილი ვისხედით (ნახე ჯდომა და სხდომა).


ზამბაკი, ზამბიკ ანუ ზაბაკი

zambak’i, zambik’ anu zabak’i

(თევზ.) ზღჳს ნიჟარა მარგალიტის მოქმედი (ანდრ. კრიტელის თქმულში).


ზეიმი, ზეჰმი ანუ ზაჰმი

zeimi, zehmi anu zahmi

გამომჩვენებლობა (ვეფხისტ. 74, 309, 311, 332).


ზოზინი ანუ ზოზღნა

zozini anu zozghna

(ვზოზინობ) გვიანობა, ჯანჯლობა, არა მარჯვედ საქმობა (ვეფხისტ. 469), мешкать, лениться.


თანა არსი

tana arsi

მისვე არსებისა, მარადის თანად გებული, соприносущный, единосущный.


თანახმოვანი ასო

tanach’movani aso

ღრამმატიკულად სხვჳს შეწევნით ხმის გამომღები, согласная буква.


თქეში, თქოში ან თქორი

tkeshi, tkoshi an tkori

წურილი წვიმა (ნახე წვიმასთან).


თხემისა ადგილი

tch’emisa adgili

მაღალი ადგილი, სადაცა დასჯიდენ შემცოდეთა, ანუ წარიკითხვიდენ განჩინებათა სააჯმნოდ (მარკ. 15,22), лобное место.


თჳთო ან თითო-თითო

t[ჳ]to an tito-tito

ერთ-ერთი (მატ. 20:2,9), თჳთო დრაჰკანი, по пенязю или по одному, по одиночке.


თჳთხმოვანი ასო

t[ჳ]tch’movani aso

ღრამმატიკულად თავით თჳსით გამომღები ხმისა შეუწევნელად სხუათა, самогласная буква.


იადონი, აედონი

iadoni, aedoni

(მფრ.) ბულბული, ვარდის ჩიტი (ვეფხისტ. 757, 1244), соловей.


იობელიონ, ანუ იოვლიოს

iobelion, anu iovlios

ძველთა ებრაელთა დღესასწაული, რომელიცა გარდაიხდებოდა {ებრაულად ერკემლის რქა} ერგასსა შინა წელიწადსა ერთგზის და მაშინ განათავისუფლებდიან მონათა, მიუტევებდენ ვალთა და სხ., ხოლო შემდგომად რომის პაპათაცა დააწესეს {ყოველი 25-ე წელიწადი} მსგავსივე მისი, юбилей, jubilaeus.


იპოპოკენტავრო ანუ კენტავრო

ip’op’ok’ent’avro anu k’ent’avro

центавр, полкан, Κένταυρος.


იქით და აქეთ

ikit da aket

აქათ-იქით, ორსავე მხარეს; იმიერ და ამიერ (ვეფხისტ. 352).


კართნი ან კარსნი

k’artni an k’arsni

კუთი, კუნთი, შეშაძარღვი (2 სჯული. 21,4; ისუ. 11,6), жилы, икры.


კეცტყავი ანუ ტყავკეცი

k’etst’q’avi anu t’q’avk’etsi

ბაკანი კუთა, ოსტრაკოთა, კონხილიოთა სადაფთა, პინასთა და მისთანათა სიმაგრისათჳს მათისა, ხოლო ჩვილკეცი კიბოთა, კირჩხიბთა, ასთაკუთა და მისთანათა, ადჳლ შემუსრჳსათვის მათისა (ნახე ქერქი) (ნემეს. 1)


კვალად, ად, კ~დ

k’valad, ad, k’~d

კიდევ, მეორედ (იოან. 21:1,17), еще, опять.


კირკაჟი ან კირკატი

k’irk’azhi an k’irk’at’i

მაგარი რამ ძნელად გასაპრცქუნელი.


კმა არს, კმარა

k’ma ars, k’mara

საკმარია, სამყოფია, კაია (მატ. 6,34 და 10,25; იოან. 14,8), довольно, достаточно, довлеет, полно, будет.


ლაღანაკი ან ლოღარიკი

laghanak’i an logharik’i

ცალსასწორა, безмен. თ. ყანთარ [არაბ.].


მაბადია, გაბადია, აბადია

mabadia, gabadia, abadia

და შემდგომი მაქუს, иметь.


მარცხულ ანუ მარცხნივ

martsch’ul anu martsch’niv

მარცხენას მხარეს (მატ. 20:21, 23), ошую, на лево, или по левой стороне.


მასტაო ანუ მასტაფა

mast’ao anu mast’apa

დო ხორცითა და ბრინჯით ნამზადი.


მდედრობითი სქესი, ანუ ნათესავი

mdedrobiti skesi, anu natesavi

ღრამმატიკულად: სახელნი მდედრთანი, женский род по грамматике.


მილლიონი, ანუ ათჯერ ბევრის ბევრი (1.000.000)

millioni, anu atjer bevris bevri (1.000.000)

უშქარი, ანუ მილლიონი


მირონი, ამჳრონი

mironi, am[ჳ]roni

სუნნელი ზეთი, ნელსაცხებელი, μύρο, μύρον.


მრუმე ანუ მრომი

mrume anu mromi

ბნელად საჩინარი, ბინდის მსგავსი (გოდებ. 4,1), потемки.


მწყერმარხი ანუ მწყერმარხილი

mts’q’ermarch’i anu mts’q’ermarch’ili

(მფრ.) крастель, коростель (ფსალ. 104,40).


ნავღელი ანუ ნაღველი

navgheli anu naghveli

ცხოველთ შიგანურში ღვიძლთან მიკრული ბუშტი, რომელშიაც სდგას შავი, ანუ შავად მომწვანო სქელი ნოტიო (ნახე ბალღამი) (2 სჯული. 32,32; ფსალ. 68,21; მატ. 27,34), желчь.

მსოფლიურად: ზრუნვა, ურვა, რუდუნი, მჭმუნვარება, ნაღულობა (ვეფხისტ. 621, 853), забота; ვიეთნიმე განარჩევენ ესრეთ: ნავღელი და ნაღველა ეწოდება ხსენებულს ბუშტს, ხოლო ნაღველი ზრუნვასა, მაგრამ საზოგადოდ იხმარების განურჩევლად, ვითა ლექსიცა წმინდა.


ნებსით ანუ უნებლიეთ

nebsit anu unebliet

წინა არჩევით, ანუ იძულებით (1 კორ. 9,17 და შემდგომი), волею или неволею.


ნიშანში ამოღება

nishanshi amogheba

(ნიშანში ამოვიღებ) მიხვედრება საგნისა, попадать в цель.


ონჳქითი, ანჳქითი

on[ჳ]kiti, an[ჳ]kiti

თუალი პატიოსანი (ნახე სპეკალთან) (გამოს. 28,20), оникс.


პიტო ანუ პიტჳ

p’it’o anu p’it’[ჳ]

(ხე) ფიჭვი, ახალნერგი (ეზეკ. 31,8; ზაქარ. 11,2) питис, [πίτυς], певг, сосна.


ჟირი ან ჟარი

zhiri an zhari

სქელი თაფლწყალი, ან შაქარწყალი ვაჟინივით.


სათრომელი, სათრეველი ანუ სათხეველი

satromeli, satreveli anu satch’eveli

სათხეველი ბადე, გრძელი და შორსაგდები (მატ. 13,47), невод.


სამოცი, სამოცდა ათი

samotsi, samotsda ati

(ნახე სამეოცი).


საჟამო ანუ საჟამნო

sazhamo anu sazhamno

საათი, იარაღი მაჩვენებელი ჟამთა, часы.


ტაგანი ანუ ტაღარი

t’agani anu t’aghari

(ნახე თაღარი).


ტევანი ანუ ტევალი

t’evani anu t’evali

(ნახე მტევანი).


უკუნისამდე ანუ უკუნითი უკუნისამდე

uk’unisamde anu uk’uniti uk’unisamde

დაუსრულებელად, საუკუნოდ (ფსალ. 5,11 და 9:5,36), во век, вечно, во веки веков.


ფანდაკი, ფანდალი ანუ ფენდილი

pandak’i, pandali anu pendili

მაღალი ქუსლი მაშიისა ან ჩექმისა, высокий каблук.


ფეხის ადგილი

pech’is adgili

ავხანა.


ქუა კაპოეტი ანი მწუანე

kua k’ap’oet’i ani mts’uane

ზურმუხტი (დაბად. 2,12), камень зеленый, изумруд.


შესმენა, ანუ შესმენილი

shesmena, anu shesmenili

რაჲცა ითქმის განსჯილისათჳს ნივთისა (ლოღ. ბაუმ., § 76), сказуемое.


წირთხელი ანუ წყრთილი

ts’irtch’eli anu ts’q’rtili

კარის ამყოლი (გამოს. 12:7,27), обвой, косяк на дверях.


ჭაბაკი ანუ ჭაშაკი

khabak’i anu khashak’i

სასმისი (იერემ. 52,19), чашица.


ხელის ამართვა

ch’elis amartva

(ხელს ავუმართავ) ხელის აღებინება, ჩამორთმევა, გამობარება, отбирать.


ხელის აღება

ch’elis agheba

(ხელს ავიღებ) დატევება, განშორება, გაცლა, отказаться, отстать, оставить.

თავზედ ხელის აღება თავის გაწირვა, უიმედობა სიცოცხლისა, отчаиваться.


ხელის აღპყრობა

ch’elis aghp’q’roba

(ხელს აღვუპყრობ) ხელის გამართვა, მომართვა, შეწევნა, подавать руку помощи, принимать кого на свою ответственность, или под покровительство.


ხლაპი ან ხლაპი-ხლუპი

ch’lap’i an ch’lap’i-ch’lup’i

სასმელთ შეხურეტის ხმა.


ჯამი, ჯამა ანუ მაჯამა

jami, jama anu majama

ჯგუფი, ჯუმლი, ერთპირადი რიცხცჳ, სუმმა, сумма.


ჯერ არს

jer ars

სათანადო არს ანუ მართებულია (მატ. 23,16 და შემდგომი), должен, должно.


ჰორელი ან ჰორლი

horeli an horli

დიდებულთ მოაბა კამაროსან-საბურველიანი (ნახე ტახტრევანდი).


ჶრონტი ან ჶრუნტი

[ჶ]ront’i an [ჶ]runt’i

რაზმად მდგარი მხედრობა, фронт.


2. ხელი ან შეხმუხი

2. ch’eli an shech’much’i

რომელი უცნობოდ გარბოდეს და არავის ავნებდეს, полоумный.


к началу

 


политика конфиденциальности